شایانیوز– در بامداد سوم ژانویه ۲۰۲۶، ایالات متحده امریکا عملیات نظامی گستردهای علیه ونزوئلا را آغاز کرد که به سرعت بازتابهای بینالمللی وسیعی یافت. در این عملیات که با عنوان «قطعنامه مطلق» برنامهریزی شده، صدها جنگنده امریکایی از بیش از بیست پایگاه هوایی به پرواز درآمدند و مجموعهای از بمبارانها و حملات هوایی را در مناطق شمالی ونزوئلا، از جمله پایتخت این کشور، کاراکاس، و ایالتهای میراند، آراگوآ و لاگوایرا، به اجرا گذاشتند. در جریان این حملات و انفجارهای گسترده در کاراکاس، علاوه بر هدف قرار گرفتن تأسیسات و پایگاههای نظامی و فرودگاهها، نیروهای ویژه ایالات متحده وارد عمل شدند و در یک عملیات سریع و هماهنگ، نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا و همسرش را بازداشت کرده و از کشور خارج کردند.
تلویزیون رسمی ونزوئلا و مقامات امریکایی به طور همزمان اعلام کردند که مادورو و همسرش پس از دستگیری توسط نیروهای امریکایی به نیویورک منتقل شدهاند و قرار است مادورو در دادگاه فدرال منهتن به اتهامهای مرتبط با قاچاق مواد مخدر و «تروریسم مواد مخدر»، محاکمه شود؛ اتهامهایی که پیشتر از سوی دادستانی ایالات متحده علیه او مطرح شده بود.
بر اساس اعلام رسمی ایالات متحده، تنها دو نظامی امریکایی در جریان عملیات دچار آسیب شدهاند، اما منابع ونزوئلایی و گزارشهای میدانی از تلفات قابل توجهی در ونزوئلا سخن میگویند که بنا بر برآوردها، بیش از چهل تا هشتاد کشته، شامل نظامیان و غیر نظامیان ونزوئلایی و اعضایی از نیروهای خارجی حاضر در ونزوئلا، را در بر میگیرد.
دلایل و انگیزههای واشنگتن؛ میان «تروریسم مواد مخدر» و منافع ژئوپلیتیک
ایالات متحده ادعا میکند که عملیات نظامی علیه ونزوئلا بر پایهٔ اتهامهای سنگین مربوط به قاچاق مواد مخدر و «تروریسم مواد مخدر» علیه نیکلاس مادورو صورت گرفته است؛ اتهامهایی که در دادگاه فدرال نیویورک ثبت شده و به گفتهٔ مقامهای امریکایی، از وجود شبکههایی سازمان یافته حکایت دارد که دولت ونزوئلا را به گروههای قاچاق مواد مخدر و ساختارهای جنایی منطقهای پیوند میدهد.
در سالهای اخیر، دولت امریکا بارها مادورو را به همکاری با کارتلهای مواد مخدر، قاچاق گستردهٔ کوکائین و بهرهگیری از امکانات دولتی برای تسهیل این تجارت غیرقانونی متهم کرده است. این اتهامها به ویژه در فاصلهٔ سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ شدت گرفت وحتی جایزههایی برای دستگیری مادورو تعیین شد.
با این حال، بسیاری از تحلیلگران مستقل و ناظران سیاسی بر این باورند که دلایل واقعی این حمله فراتر از پروندههای قضایی و اتهامهای مربوط به مواد مخدر است و باید آن را در چارچوب منافع ژئوپلیتیک و اقتصادی ایالات متحده تحلیل کرد؛ منافع مرتبط با منابع عظیم انرژی ونزوئلا، تثبیت نفوذ سیاسی ایالت متحده در امریکای لاتین و مهار نقشآفرینی رقبایی چون چین و روسیه در این منطقه. بر پایهٔ این تحلیلها، تشدید فشارها بر ونزوئلا و دستگیری رهبر آن میتواند زمینه را برای افزایش نقش شرکتهای امریکایی در صنعت انرژی این کشور و بازسازی ساختار نفتی آن فراهم کند؛ چشماندازی که همزمان با ادعاهای رسمی واشنگتن درباره «کمک به بهبود اقتصاد ونزوئلا» مطرح شده است.
اما هسته تمام بحثها پیرامون ونزوئلا، ایران است. ادعای جدی این است که هدف امریکا از یکسره کردن کار ونزوئلا، تسهیل مسیر حمله نظامی گسترده به ایران است. اگر ایالات متحده نفت ونزوئلا را تحت کنترل بگیرد، دیگر نگرانی از بابت بستن احتمالی تنگه هرمز توسط ایران و بروز ناامنی و بیثباتی در بازار نفت و سوخت، نخواهد داشت؛ به ویژه پس از وقوع اعتراضات به حق، گسترده و رو به فزونی ملت ایران و تصمیم دونالد ترامپ برای حمایت از مردم.
ونزوئلا فقط نفت نیست؛ منابع، اقتصاد و اهمیت منطقهای
هرچند نفت و ذخایر عظیم هیدروکربوری این کشور محور اصلی توجه قدرتهای جهانی است و این کشور بزرگترین ذخایر نفت خام اثبات شده جهان را دارد اما دارای ذخایر مهم طلا نیز هست. همینطور کلتان (coltan)، الماس، بوکسیت، آلومینیوم و آهن. علاوه بر آن، از منابع قابل توجه گاز طبیعی نیز برخوردار است؛ منابعی که در شرایط رقابت جهانی بر سر انرژی و فناوری، اهمیتی فزاینده یافتهاند.
اقتصاد ونزوئلا، علیرغم سالها تحریم و بحران داخلی، همچنان به صادرات نفت و فرآوردههای وابسته متکی است و کنترل این منابع به معنای برخورداری از اهرم ژئوپلیتیک قدرتمندی در بازار انرژی جهانی خواهد بود. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که رقابت بازیگران منطقهای و فرامنطقهای برای سرمایهگذاری در بخش انرژی امریکای لاتین، یکی از عوامل اصلی سوق دهنده واشنگتن به اقدام نظامی بوده است.
نگاه مردم ونزوئلا
اوضاع داخلی ونزوئلا در سالهای اخیر پیچیده و چند لایه بوده است. نیکلاس مادورو از سال ۲۰۱۳ قدرت را در دست داشته و در انتخابات ۲۰۲۴ نیز پیروزی خود را تکرار کرد؛ انتخاباتی که از سوی ناظران بینالمللی با تردیدهایی جدی درباره سلامت و مشروعیت آن همراه بود.
او از2013 تاکنون بساط یک دیکتاتوری ریشهدار را در ونزوئلا گسترده است و مخالفانش را به بدترین شکل ممکن، مجازات میکند. غالب مردم در ونزوئلا مخالف او و سیاستهایش هستند و از خروج وی از کشور ابراز شادمانی کردهاند.
با این وجود، مادورو همچنان در میان بخشی از جامعهٔ ونزوئلا، به ویژه حامیان حزب سوسیالیست و وفاداران به میراث هوگو چاوز، از حمایت برخوردار بود. بحرانهای شدید اقتصادی و گرانی افسار گسیخته، کاهش شدید ارزش پول ملی، کمبود کالاهای اساسی و مهاجرت گسترده شهروندان، موج وسیعی از نارضایتی اجتماعی را شکل داده که پایههای مخالفت با دولت را تقویت کرده است.
پس از دستگیری مادورو، دلسی رودریگز، معاون رئیس جمهور، به عنوان رئیس موقت معرفی شده اما آیندهٔ روند انتقال قدرت و ثبات سیاسی کشور همچنان نامشخص است. اختلافات داخلی و بیاعتمادی عمیق مردم و مناقشه میان جناحهای داخلی نشان میدهد که ونزوئلا در مقطعی بحرانی و پرآشوب قرار دارد.
چگونگی دستگیری مادورو
بر اساس اطلاعات منتشر شده، این عملیات با پشتیبانی هوایی گسترده و مشارکت نیروهای ویژهٔ ارتش ایالات متحده، از جمله واحدهای نخبهٔ عملیات ویژه، اجرا شد؛ عملیاتی که پیش از طلوع آفتاب آغاز گردید و طی مدت بسیار کوتاهی توانستند محل استقرار مادورو در کاراکاس را محاصره کنند.
در مرحلهٔ نخست، حملات هوایی به اهداف مشخص در اطراف کاخ ریاست جمهوری و دیگر مراکز حساس انجام شد تا توان دفاعی نیروهای وفادار به دولت تضعیف شود؛ سپس نیروهای ویژه وارد عمل شده، مادورو و همسرش را بازداشت کردند و به سرعت از کشور خارج نمودند.
اعلام شده که مادورو در دادگاه فدرال نیویورک به اتهام مشارکت در تروریسم قاچاق مواد مخدر، محاکمه خواهد شد؛ اتهامهایی که در صورت اثبات، میتواند به احکام سنگین و پیامدهای حقوقی گسترده منجر شود و بحران سیاسی ونزوئلا را وارد مرحلهای تازه کند. آینده ونزوئلا، چه در عرصه سیاست داخلی و چه در روابط خارجی، در فضایی از ابهام، تنش و کشمکش باقی مانده است.
مسئولیت این خبر با سایت منبع و جالبتر در قبال آن مسئولیتی ندارد. خواهشمندیم در صورت وجود هرگونه مشکل در محتوای آن، در نظرات همین خبر گزارش دهید تا اصلاح گردد.
