بلا تار، کارگردان بزرگ مجارستانی، درگذشت | خالق تصویرهایی تلخ و روزمره از زندگی در اروپای شرقی

همشهری آنلاین: آکادمی فیلم اروپا، که تار از سال ۱۹۹۷ عضو آن بود، روز سه‌شنبه این خبر را اعلام کرد و گفت او صبح همان روز «پس از یک بیماری طولانی و جدی» درگذشته است. این آکادمی در بیانیه‌ای نوشت که «در سوگ کارگردانی برجسته و شخصیتی با صدایی سیاسی و قدرتمند است؛ کسی که نه‌تنها در میان همکارانش عمیقاً مورد احترام بود، بلکه توسط مخاطبان سراسر جهان نیز ستایش می‌شد. خانوادهٔ داغدار از مطبوعات و افکار عمومی درخواست کرده‌اند شرایط این روزهای دشوار را درک کنند و برای گرفتن اظهار نظر با آن‌ها تماس نگیرند.»

بلا تار از پیشگامان جنبش «سینمای کند» بود؛ جریانی که با تصویرهای سیاه‌وسفید، نماهای بسیار طولانی و بدون قطع، دیالوگ‌های حداقلی، رد روایت کلاسیک و اغلب تصویرهایی تلخ و روزمره از زندگی در اروپای شرقی شناخته می‌شود. این ویژگی‌ها شاید بیش از هر جا در فیلم بلند «تانگوی شیطان» (۱۹۹۴) متجلی شده باشند؛ فیلمی هفت‌ونیم‌ساعته که کشمکش‌های یک روستای کوچک مجارستانی پس از فروپاشی کمونیسم را به تصویر می‌کشد. با وجود مدت‌زمان طولانی‌اش، این فیلم به یکی از تحسین‌شده‌ترین آثار تار تبدیل شد و اغلب در فهرست بهترین فیلم‌های تاریخ سینما قرار می‌گیرد.

تار در ۲۱ ژوئیهٔ ۱۹۵۵ در شهر پچِ مجارستان به دنیا آمد. او در کودکی چند نقش کوچک تلویزیونی بازی کرد و از ۱۶سالگی فیلم‌سازی را آغاز کرد. فیلم‌های آماتوری او خیلی زود توجه استودیوی بلا بالاش را جلب کرد؛ استودیویی که به تأمین مالی نخستین فیلم بلندش، «آشیانهٔ خانوادگی» (۱۹۷۹)، کمک کرد. او سپس وارد آکادمی تئاتر و فیلم بوداپست شد، در سال ۱۹۸۲ فارغ‌التحصیل شد و استودیوی فیلم «تارسولاش» را بنیان گذاشت؛ جایی که تا زمان تعطیلی‌اش در سال ۱۹۸۵ به دلایل سیاسی در آن فعالیت کرد (تار به صراحت دربارهٔ باورهای آنارشیستی خود سخن می‌گفت). در این دوره، او سه فیلم دیگر ساخت: «بیگانه» (۱۹۸۱)، «مردم پیش‌ساخته» (۱۹۸۲) و «سالنامهٔ پاییز» (۱۹۸۴).

پنجمین فیلم او، «نفرین» (۱۹۸۸)، که درامی دربارهٔ مردی افسرده و دلباختهٔ یک خوانندهٔ متأهل است، نخستین فیلم مستقل تاریخ سینمای مجارستان به‌شمار می‌آید. این فیلم در جشنوارهٔ فیلم برلین به نمایش درآمد و با تثبیت سبک حرکات کنترل‌شدهٔ دوربینِ تار در سطح جهانی، تحسین گسترده‌ای برانگیخت. پس از وقفه‌ای شش‌ساله، «تانگوی شیطان» در سال ۱۹۹۴ ساخته شد و سپس یکی دیگر از تحسین‌شده‌ترین آثار او، «هارمونی‌های ورک‌مایستر»، در سال ۲۰۰۰ به نمایش درآمد. این فیلم که به‌طور مشترک با همسرش، همکار همیشگی و تدوینگرش، آگنس هرانیتسکی، کارگردانی شد، با مدت‌زمانی نزدیک به دو ساعت و نیم تنها از ۳۹ نما تشکیل شده و زندگی مردی و عمویش را در دوران کمونیسم مجارستان، هم‌زمان با ورود یک سیرک شوم به شهر، دنبال می‌کند.

فیلم «مردی از لندن» (۲۰۰۷)، ساختهٔ تار و هرانیتسکی با بازی تیلدا سوینتن، در جشنوارهٔ کن به نمایش درآمد و عموماً نقدهای مثبتی دریافت کرد. در سال ۲۰۱۱، آن‌ها فیلم «اسب تورین» را ـ که دربارهٔ شلاق خوردن اسبی در شهری ایتالیایی است؛ رویدادی که گفته می‌شود باعث فروپاشی روانی فریدریش نیچه شده ـ در جشنوارهٔ برلین رونمایی کردند. این فیلم جایزهٔ بزرگ هیئت داوران را دریافت کرد و تار اعلام کرد که آخرین فیلمش خواهد بود.

پس از «اسب تورین»، بلا تار زندگی خود را وقف آموزش فیلم‌سازان جوان کرد و در سال ۲۰۱۲ مدرسهٔ Film.Factory را در سارایوو بنیان گذاشت. او تا سال ۲۰۱۶ استاد و مدیر برنامهٔ آموزشی این مدرسه بود و استادان مهمان بسیاری از جمله تیلدا سوینتن، آپیچاتپونگ ویراستاکول، کارلوس ریگاداس، پدرو کوستا، گاس ون سنت، ژولیت بینوش و ژاک رانسیر را به آنجا دعوت کرد.

او از بزرگ‌ترین کارگردانان تاریخ سینما بود که به زبان سینما وسعت بخشید و درک نوینی از هنر هفتم ارائه کرد.

منبع خبر


مسئولیت این خبر با سایت منبع و جالبتر در قبال آن مسئولیتی ندارد. خواهشمندیم در صورت وجود هرگونه مشکل در محتوای آن، در نظرات همین خبر گزارش دهید تا اصلاح گردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

advanced-floating-content-close-btn