روایتی از مرگبار ترین پرنده جهان؛ با باغبان خجالتی طبیعت آشنا شوید

کجارو: لقب «خطرناک‌ترین پرنده جهان» بر پیشانی «کاسواری» (Cassowary) حک شده است؛ اما زندگی این بازمانده دایناسورها و نقش حیاتی‌اش در طبیعت چیز دیگری می‌گوید.

به نقل از «نشنال‌جئوگرافی» با قدی که به حدود یک متر و هفتاد سانتی‌متر می‌رسد و سرعتی معادل ۵۰ کیلومتر در ساعت، کاسواری که میراث زنده دایناسورهای «تروپود» (Theropods) محسوب می‌شود، بیشتر شبیه موجودات افسانه‌ای است تا یک پرنده معمولی. این پرنده که سومین پرنده بزرگ جهان به‌شمار می‌رود، پنجه‌های تیزی به طول ۱۲ سانتی‌متر دارد و لگد قدرتمندش می‌تواند استخوان را خرد کند یا حتی مرگبار باشد.

ظاهر ترسناک کاسواری ترکیبی از «ولوسی‌رپتور» (Velociraptor)، شترمرغ و یک بوقلمون غول‌پیکر است، باعث شده نامشان به عنوان مرگ‌بارترین پرنده در کتاب رکوردهای گینس ثبت شود. با این حال، دانشمندان معتقدند که ما در درک این موجودات شگفت‌انگیز دچار اشتباه بزرگی شده‌ایم. تمرکز بیش از حد بر خوی تهاجمی این پرنده، اهمیت علمی، تاریخی و اکولوژیکی آن را به حاشیه رانده است.

شهرت بد این پرنده از کجا آمد؟

«آلن شیدر» (Allen Sheather) که بیش از ۳۰ سال با این پرندگان عظیم‌الجثه کار کرده است، اعتقاد دارد که قضاوت ما درباره آن‌ها نادرست است. او می‌گوید یک‌بار کاسواری غول‌پیکری در حالی که او مشغول تعمیر خانه بود به سراغش آمد. با اینکه دیدن چنین پرنده‌ای از زاویه پایین دلهره‌آور است، حیوان تنها چند میوه برداشت و رفت. واقعیت این است که کاسواری‌ها ذاتا کنجکاو هستند و این خصلت اغلب با پرخاشگری اشتباه گرفته می‌شود؛ در واقع، وقتی انسان‌ها به این پرندگان غذا می‌دهند، ما را با غذا مرتبط می‌دانند و همین موضوع باعث می‌شود رفتار طبیعی و خجالتی خود را کنار گذاشته و به خانه‌ها یا خودروها نزدیک شوند.

در تمام تاریخ ثبت‌شده، تنها دو مورد مرگ انسان گزارش شده که کاسواری‌ها مقصر آن بوده‌اند: نوجوانی در سال ۱۹۲۶ که با چوب به پرنده حمله کرده بود و مردی در فلوریدا در سال ۲۰۱۹ که پرنده را در اسارت نگه می‌داشت. مطالعه‌‌ای روی ۱۵۰ حمله نشان داد که ۷۵ درصد حمله‌ها زمانی رخ داده که مردم قبلا به پرنده غذا داده بودند. در واقع، در مقایسه با کروکودیل‌ها که سالانه ۱,۰۰۰ نفر را می‌کشند، کاسواری‌ها بسیار بی‌آزارتر از آن هستند که تصور می‌کنیم.

پدران فداکار جنگل

جالبترین خبرهای روز

• نوشته پشت سر رهبر انقلاب در دیدار با مردم قم جلب توجه کرد

• توییت عجیب ترامپ در مورد مشهد؛ بی‌بی‌سی: ترامپ دروغ می‌گوید!
• سود سهام عدالت به حساب بیش از ۴۴ میلیون نفر واریز شد
• حداقل حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۲۳.۷۹۰.۰۰۰ تومان شد

برخلاف شهرت ترسناک‌شان، کاسواری‌ها یکی از فداکارترین پدران طبیعت هستند. در دنیای آن‌ها، این پرنده نر است که روی تخم‌ها می‌خوابد و پس از جوجه‌ریزی، تا ۱۸ ماه به تنهایی از جوجه‌ها مراقبت می‌کند.

«بورلی مک‌ویلیامز» که کتاب کودک «بابا کاسواری» (Cassowary Dad) را نوشته، معتقد است این پرندگان محافظ و پیشرو هستند و می‌توان آن‌ها را متعهدترین پدران در دنیای حیات‌وحش دانست.

قهرمانان اکوسیستم طبیعی

این پرندگان که در اساطیر بومیان گینه‌نو جایگاه ویژه‌ای دارند، نقشی حیاتی در سلامت جنگل‌های بارانی ایفا می‌کنند. کاسواری‌ها به عنوان یک گونه کلیدی، میوه‌ها را کامل می‌بلعند و دانه‌ها را از طریق فضولات خود در مسافت‌های طولانی پخش می‌کنند. برخی گیاهان مانند درخت کمیاب «رایپاروسا» (Ryparosa kurrangii) برای بقا کاملا به این پرنده وابسته‌اند؛ دانه‌های این درخت اگر از دستگاه گوارش کاسواری عبور کنند، تا ۹۲ درصد شانس جوانه‌زنی دارند؛ در حالی که بدون آن، این شانس تنها چهار درصد است.

حفاظت و همزیستی

شوربختانه، انسان‌ها تهدیدی بسیار بزرگ‌تر برای کاسواری‌ها هستند تا آن‌ها برای ما. هم‌اکنون کمتر از ۵,۰۰۰ کاسواری جنوبی در طبیعت باقی مانده است. از دست دادن زیستگاه، تصادف‌های جاده‌ای و حمله سگ‌ها، این گونه را که می‌تواند تا ۵۰ سال عمر کند، در معرض خطر انقراض قرار داده است. یک دیرینه‌شناس دراین‌باره می‌گوید با اینکه این پرندگان ابزارهای لازم برای آسیب رساندن را دارند، اگر به حریمشان احترام بگذاریم، تهاجمی نخواهند بود. حفظ این «باغبانان جنگل» برای بقای جنگل‌های بارانی و درک تاریخچه تکامل حیات روی زمین، امری حیاتی است.