وقتی شام خانوادگی تبدیل به خاطره می‌شود

باشگاه خبرنگاران جوان – تصور کنید یک روز شلوغ در خانواده‌ای مدرن، پدر و مادر هر دو از صبح تا غروب سر کار هستند، دختر بزرگ برای کلاس موسیقی و زبان عجله دارد، پسر کوچک‌تر باید سر تمرین کاراته حاضر شود، و همه با شکم گرسنه و ذهنی پر از کارهای عقب‌افتاده به خانه برمی‌گردند. در چنین شرایطی، نشستن کنار هم برای یک شام ساده و گفت‌وگوی واقعی تبدیل به یک چالش روزمره شده است. آن لحظه‌های کوچک خنده، داستان و صحبت‌های صمیمانه که زمانی قلب زندگی خانوادگی بودند، کم‌رنگ و دور از دسترس به نظر می‌رسند.

حتی وقتی خانواده‌ای وقت پیدا می‌کند دور هم بنشیند، خیلی وقت‌ها تمرکز روی غذاست، نه روی گفتگو. همه عجله دارند که زودتر سیر شوند و سراغ گوشی و کارهای بعدی بروند، و این یعنی گفت‌وگوی واقعی و صمیمانه جایی ندارد.

شام خانوادگی زمانی نه‌تنها یک وعده غذایی، بلکه سنتی فرهنگی و اجتماعی برای ارتباط اعضای خانواده بود. امروزه، با تغییر سبک زندگی، فناوری‌های دیجیتال و مشغله‌های روزمره، این سنت ارزشمند به‌طور فزاینده‌ای دچار تحلیل و کاهش شده است، در حالی که اشتراک وعده‌های غذایی خانواده دارای مزایای علمی برای سلامت، تحصیل و رفتار کودکان و نوجوانان است.

چرا شام خانوادگی در حال فراموشی است؟

زندگی پرمشغله: بچه‌ها از مدرسه به کلاس موسیقی، ورزش، کاراته و هنر می‌روند، والدین دیر به خانه می‌رسند، همه عجله دارند و سریع غذایی میخورند تا سراغ سایر کارهایشان بروند. این الگو باعث می‌شود زمان کنار هم بودن کم و کم‌تر شود. حتی برنامه‌های آخر هفته که به نظر می‌رسد فرصت بیشتری برای در کنار هم بودن باشد، اغلب با رفت و آمد و کارهای ضروری پر می‌شوند.

فناوری همیشه همراه است: تلویزیون روشن است، تلفن روی میز است، پیام‌ها می‌آید و می‌رود، در چنین شرایطی، حتی اگر کنار هم نشسته باشید، حضور واقعی و گفت‌وگو کم‌رنگ می‌شود. بچه‌ها بیشتر به گوشی خود نگاه می‌کنند و والدین نیز غالباً گرفتار ایمیل یا شبکه‌های اجتماعی هستند.

جالبترین خبرهای روز

• نوشته پشت سر رهبر انقلاب در دیدار با مردم قم جلب توجه کرد

• توییت عجیب ترامپ در مورد مشهد؛ بی‌بی‌سی: ترامپ دروغ می‌گوید!
• سود سهام عدالت به حساب بیش از ۴۴ میلیون نفر واریز شد
• حداقل حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۲۳.۷۹۰.۰۰۰ تومان شد

تجربه نشان داده وقتی دستگاه‌ها کنار گذاشته می‌شوند، حتی یک شام کوتاه می‌تواند به گفت‌وگوهای عمیق و خنده‌های واقعی تبدیل شود. تنها کافی است قانون ساده‌ای وضع شود. قانون: تلفن‌ها را کنار بگذاریم و ۳۰ دقیقه فقط با هم باشیم.

نبود مهارت گفتگو: حتی وقتی همه کنار هم هستند، ممکن است فقط جمله‌هایی مثل «مدرسه چطور بود؟» یا «هوا امروز خوبه» رد و بدل شود. بدون یادگیری گفت‌وگوهای ساده و دلنشین، شام خانوادگی فقط تبدیل به خوردن غذا می‌شود، نه تجربه‌ای مشترک.

می‌توان چند روش ساده برای شروع مکالمه به کار برد: پرسیدن یک سوال روزانه «امروز چه چیزی باعث شد بخندی؟»، تعریف یک خاطره کوتاه از کودکان یا بزرگسالان، یا حتی بازی‌های کوتاه که همه را درگیر می‌کند.

ترس از بحث و اختلاف: شاید بعضی خانواده‌ها از نشستن با هم می‌ترسند، چون فکر می‌کنند ممکن است بحثی پیش بیاید. سیاست، مدرسه یا کارها می‌تواند باعث استرس شود و خانواده ترجیح می‌دهد شام را کنار هم نخورند. اما تجربه نشان می‌دهد که گفتگوهای کوتاه، بدون فشار و با حس طنز و صمیمیت، می‌تواند این ترس را کاهش داده و حتی روابط را مستحکم‌تر کند.

خانواده‌های مدرن و چالش‌هایشان

خانواده‌های دو درآمدی: وقتی هر دو والد بیرون از خانه کار می‌کنند، انگیزه و انرژی برای تهیه شام خانگی کم می‌شود. در این شرایط، وعده‌های غذایی سریع و ساده می‌تواند کمک‌کننده باشد. پختن یک غذا در نیم ساعت، کمک گرفتن از بچه‌ها در چیدن میز و تقسیم وظایف. مهم این است که خانواده وقت واقعی کنار هم بودن را از دست ندهد، حتی اگر غذا ساده باشد.

خانواده‌های تک والد: فرزندپروری به تنهایی سخت است و برنامه‌ریزی شام برای یک والد تنها کار آسانی نیست. راهکار می‌تواند این باشد که والدین تک‌والد با یکدیگر یک شب شام هفتگی مشترک برنامه‌ریزی کنند و بچه‌ را نیز در آماده کردن و چیدن میز مشارکت دهند.

فعالیت‌های بعد از مدرسه و فوق برنامه: فعالیت‌های فراوان بعد از مدرسه باعث می‌شود خانواده‌ها عجله کنند یا گرسنه به خانه برسند و ترجیح دهند فست‌فود یا غذای آماده مصرف کنند. راهکار ساده: اجازه دهید بچه‌ها یک فعالیت مهم را انتخاب کنند و باقی برنامه‌ها را در طول فصل مدیریت کنید، تا حداقل یک یا دو شب در هفته زمان کافی برای شام خانوادگی باقی بماند.

راه‌های بازگرداندن شادی و گفت‌وگو به میز شام

زمان کوتاه اما بدون حواس‌پرتی:  لازم نیست هر شب باشد، حتی یک یا دو شب در هفته کنار هم بودن اعضای خانواده، ارزشمند است.

خاموش کردن دستگاه‌ها: تلفن و تلویزیون را کنار بگذارید و فقط با هم باشید.

مشارکت همه اعضا: بچه‌ها می‌توانند در چیدن میز و آماده کردن غذا کمک کنند.

انعطاف در وعده غذایی: اگر شام ممکن نیست، می‌توانید صبحانه یا ناهار آخر هفته را جایگزین کنید.

اضافه کردن سرگرمی کوچک: یک داستان کوتاه، شوخی، یا یک بازی کوچک می‌تواند تجربه را لذت‌بخش‌تر کند.

حتی چند دقیقه گفت‌وگوی صمیمانه می‌تواند خاطره‌ای بسازد که تا سال‌ها با شما بماند و باعث شود اعضای خانواده احساس کنند شنیده می‌شوند و ارزشمند هستند. این را به یاد داشته باشید، شام خانوادگی فقط خوردن غذا نیست، فرصتی است برای خنده، اشتراک تجربه‌ها و ایجاد خاطراتی که هیچ فست‌فود یا برنامه تلویزیونی نمی‌تواند جای آن را بگیرد. حتی اگر یک شب در هفته هم خانواده کنار هم باشند و گفت‌وگویی معنادار داشته باشند، این سنت مهم می‌تواند دوباره زنده شود.

منبع: ایرنا