شکم کورتیزولی چیست؟ – همشهری آنلاین

همشهری آنلاین – مریم شیرافکن : کورتیزول هورمون استرس است که توسط غدد فوق‌کلیوی ترشح می‌شود و در شرایط عادی برای تنظیم قند خون، متابولیسم و پاسخ به استرس ضروری است. اما استرس مزمن باعث فعال‌ماندن طولانی‌مدت محور HPA شده و پیامدهای زیر را ایجاد می‌کند:

• افزایش اشتها، به‌ویژه میل به غذاهای پرکالری

• افزایش ذخیره چربی در ناحیه شکم

• کاهش توده عضلانی و کند شدن متابولیسم

چرا چربی شکمی؟

چربی احشایی شکم دارای تراکم بالاتری از گیرنده‌های کورتیزول است. همچنین آنزیمی به نام ۱۱β-HSD۱ در این ناحیه فعال‌تر است که کورتیزول غیرفعال را دوباره فعال می‌کند؛ همین موضوع باعث می‌شود شکم به محل ترجیحی ذخیره چربی در شرایط استرس تبدیل شود.

شواهد علمی

• مطالعات نشان داده‌اند افرادی با دور کمر بالاتر، سطح کورتیزول بالاتری دارند.

• جالبترین خبرهای روز

  • نوشته پشت سر رهبر انقلاب در دیدار با مردم قم جلب توجه کرد

  • توییت عجیب ترامپ در مورد مشهد؛ بی‌بی‌سی: ترامپ دروغ می‌گوید!
  • سود سهام عدالت به حساب بیش از ۴۴ میلیون نفر واریز شد
  • حداقل حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۲۳.۷۹۰.۰۰۰ تومان شد

  در بیماری سندرم کوشینگ (افزایش شدید کورتیزول)، تجمع چربی مرکزی شکم به‌وضوح دیده می‌شود که نقش کورتیزول را تأیید می‌کند.

• با این حال، رابطه کورتیزول و چاقی شکمی چندعاملی و دوطرفه است و فقط به استرس محدود نمی‌شود.

روش درمان شکم کورتیزولی

• کاهش استرس: مدیتیشن، تنفس عمیق، یوگا

• خواب کافی: ۷–۸ ساعت، خواب قبل از ۱۱ شب

• ورزش هوشمند: تمرین قدرتی + پیاده‌روی؛ پرهیز از کاردیو طولانی و شدید

• تغذیه متعادل: پروتئین کافی، کربوهیدرات پیچیده، چربی سالم؛ حذف گرسنگی طولانی

• کاهش محرک‌ها: کافئین زیاد، تمرین افراطی، رژیم سخت

• آرام‌سازی سیستم عصبی: طبیعت، موسیقی، ماساژ

نکته کلیدی

شکم کورتیزولی با فشار و سخت‌گیری کمتر می‌شود، نه با زور بیشتر.

جمع‌بندی

• شکم کورتیزولی نتیجه تعامل استرس مزمن، کورتیزول بالا و چربی احشایی است؛

• کورتیزول تنها عامل نیست؛ خواب، تغذیه، ژنتیک و فعالیت بدنی نقش مهمی دارند؛

• کاهش استرس، خواب کافی و ورزش منظم در کنار تغذیه اصولی مؤثرترین راهکارها هستند.

منبع: pubmed.ncbi