قسمت صد و سی و چهارم خاطرات میلسپو: نظارتی که ما بر درآمدها و هزینه ها داشتیم به عنوان یک نفوذ تثبیت کننده خدمت کرد

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

تا جائی که اطلاع دارم وزارت خارجه هیچ گاه مسئله پیروزی یا شکست هیئت را مطرح نکرده و نیز هیچ اختلافی بر سر درست بودن برنامه هیئت در آن وزارت بروز نکرد. در ژوئیه ١٩٤٤ جورج آلن رئیس اداره امور خاورمیانه در نشریه وزارت خارجه نوشت که هیئتهای گوناگون مستشاری امریکائی در ایران «ابزارهای مهم اجرای سیاست آمریکا در کمک به این کشور بشمار می روند که هم به مقاصد جنگی و هم به مقاصد بعد از جنگ خدمت می کنند. آنها یک دستگاه اداری منظم و محکم ایجاد می‌کنند که به نظم و ثبات منطقه کمک خواهد کرد.»

وزارت خارجه کمابیش اعتقاد داشت که «برنامه مستشاری» می‌تواند به تلاشهای جنگی متفقین کمک کند. این کار بطور موقت یکی از جنبه های خدمت ما بود ولی ما در اصل برای انجام کاری آمده بودیم که برنامه دراز مدت مخصوص زمان صلح محسوب می‌شد. کمک ما در تلاشهای جنگی نسبت به وظیفه ای که دولت ایران بر عهده ما گذاشته بود، عمدتا جنبه تصادفی داشت و خدمت ما به متفقین یک محصول فرعی آن چیزی بود که در ایران انجام می دادیم. افزون بر آن پس از پایان جنگ و انحلال نهائی هیئت مالی، وزارت خارجه اقداماتی برای حفظ و گسترش فعالیت امریکائیان در ارتش و ژاندارمری ایران به عمل آورد و طبق گزارشها یک هیئت کشاورزی با همکاری وزارت کشاورزی آمریکا به خاورمیانه فرستاد. این موضوع باید درک شود که در هر برنامه جامع کمک امریکا منطقاً یک هیئت قوی اقتصادی در مرتبه اول قرارداد و مواضع کلیدی را در دست می‌گیرد. نظارتی که ما بر درآمدها و هزینه ها داشتیم نه تنها به عنوان یک نفوذ تثبیت کننده خدمت کرد بلکه برای کارآئی امریکائیان در رشته های دیگر نیز ضروری بود.