افزایش قند خون پس از غذا، عامل پنهان جدید در افزایش خطر ابتلا به آلزایمر

به گزارش برنا، دانشمندان در این تحقیق که روی بیش از ۱۵ هزار فرد میانسال انجام شده، نشان دادند که آنچه به‌عنوان «نوسان‌های پس از غذا در قند خون» شناخته می‌شود، می‌تواند نقش بسیار مهم‌تری از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد در سلامت مغز ایفا کند. برخلاف تمرکز سنتی بر قند خون ناشتا یا تشخیص دیابت، این مطالعه بر تغییرات کوتاه‌مدت اما مکرر قند خون پس از وعده‌های غذایی تمرکز دارد که اغلب در معاینات بالینی نادیده گرفته می‌شود.

پژوهشگران دریافتند افرادی که پس از غذا دچار افزایش شدید قند خون می‌شوند، در اسکن‌های مغزی سال‌های بعد تجمع بیشتری از پروتئین‌های سمی آمیلوئید و تاو دارند؛ دو پروتئینی که نقش مرکزی در پاتولوژی آلزایمر دارند. این یافته نشان می‌دهد که حتی در نبود دیابت، بی‌ثباتی متابولیک می‌تواند مسیرهای تخریب نورونی را فعال کند.

از نظر مکانیزم بیولوژیک، افزایش ناگهانی گلوکز باعث فعال شدن مسیرهای التهابی و استرس اکسیداتیو در مغز می‌شود. این فرآیندها به مرور زمان به آسیب سیناپس‌ها، کاهش پلاستیسیته عصبی و در نهایت افت عملکرد حافظه منجر می‌شوند. پژوهشگران تأکید می‌کنند که مغز نسبت به نوسانات متابولیک بسیار حساس‌تر از آن چیزی است که پیش‌تر تصور می‌شد.

این نتایج پیامدهای عملی مهمی برای توصیه‌های تغذیه‌ای دارد. کاهش مصرف کربوهیدرات‌های ساده، افزایش فیبر غذایی و انتخاب وعده‌هایی با شاخص گلیسمی پایین می‌تواند نه تنها از دیابت، بلکه از زوال شناختی نیز پیشگیری کند. این یافته‌ها می‌تواند راهنمای جدیدی برای برنامه‌های پیشگیری از آلزایمر در سطح جمعیت باشد.

محققان هشدار می‌دهند که غربالگری ساده قند خون ناشتا کافی نیست و در آینده ممکن است پایش قند خون پس از غذا به‌عنوان یک نشانگر خطر زوال عقل وارد دستورالعمل‌های بالینی شود. این تغییر رویکرد می‌تواند تشخیص زودهنگام و پیشگیری مؤثرتری را ممکن سازد.