کلاهبرداری در روز روشن؛ ترفندهایی که قیمت سوله را الکی بالا می برند

در این مقاله، قرار نیست با اصطلاحات پیچیده مهندسی شما را خسته کنیم؛ بلکه می خواهیم پرده از ۵ ترفند کثیف برداریم که قیمت نهایی سوله را الکی بالا می برند یا کیفیت را فدای سود می کنند.

افزایش بی رویه وزن سوله برای سود بیشتر

این رایج ترین و هوشندانه ترین ترفندی است که ۹۰٪ خریداران سوله در آن گرفتار می شوند. بیایید با یک مثال واقعی این دام رایج قیمت سوله بررسی کنیم:

شما برای ساخت یک سوله ۵۰۰ متری، با دو شرکت مختلف تماس می گیرید:

• شرکت الف (سودجو): قیمت ساخت هر کیلوگرم: ۵۰,۰۰۰ تومان (قیمت ها کاملاً فرضی هستند)
• شرکت ب (معتبر): قیمت ساخت هر کیلوگرم: ۵۵,۰۰۰ تومان

در نگاه اول، شرکت الف برنده است. اما صبر کنید؛ نکته انحرافی اینجاست که در سوله سازی، شما پولِ “وزن کل سازه” را می دهید، نه فقط نرخ واحد را. شرکت سودجو برای اینکه نرخ واحد را پایین بیاورد و قرارداد را ببندد، در دفترچه محاسبات دست می برد و سازه را سنگین تر از حد نیاز طراحی می کند؛ چرا؟ چون سود او در فروش آهن بیشتر است.

نتیجه نهایی چه می شود؟

• شرکت الف: سوله را ۳۰ تن طراحی می کند. (۳۰,۰۰۰ کیلو × ۵۰,۰۰۰ تومان = ۱.۵ میلیارد تومان)
• شرکت ب: سوله را بهینه سازی کرده و ۲۵ تن طراحی می کند. (۲۵,۰۰۰ کیلو × ۵۵,۰۰۰ تومان = ۱.۳۷۵ میلیارد تومان)

کلاهبرداری کجاست؟

شما با انتخاب شرکت (به ظاهر) ارزان تر ، در واقع ۱۲۵ میلیون تومان بیشتر پرداخت کرده اید. زیرا پیمانکار متخلف، با اعلام نرخ واحد پایین شما را جذب کرد، اما با بالا بردن بی دلیل وزن آهن، سود خود را چندین برابر کرد.

جالبترین خبرهای روز

• نوشته پشت سر رهبر انقلاب در دیدار با مردم قم جلب توجه کرد

• توییت عجیب ترامپ در مورد مشهد؛ بی‌بی‌سی: ترامپ دروغ می‌گوید!
• سود سهام عدالت به حساب بیش از ۴۴ میلیون نفر واریز شد
• حداقل حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۲۳.۷۹۰.۰۰۰ تومان شد

راهکار شما:

هرگز فقط «قیمت هر کیلو سوله» را نپرسید. همیشه از پیمانکار بخواهید «وزن تقریبی کل سازه» را تخمین بزند و قرارداد را بر اساس وزن بهینه ببندید.

استفاده از ورق های «تلورانس منفی» و فولاد غیراستاندارد

دومین راهی که قیمت سوله را به شکل کاذب برای پیمانکار ارزان و برای شما گران تمام می کند، دزدی در متریال است. فولاد، انواع مختلفی در بازار دارد؛ که همه از لحاظ ظاهری شبیه به هم اند؛ اما باطن آن ها زمین تا آسمان فرق دارد.

الف) ماجرای ورق های تلورانس منفی

وقتی شما ورق فولادی با ضخامت ۱۰ میلی متر سفارش می دهید، کارخانه فولاد ممکن است ورقی تولید کند که ضخامت واقعی آن ۹.۲ میلی متر است اما در بازار به اسم ۱۰ میل فروخته می شود. به این می گویند “تلورانس منفی”. پیمانکار سودجو، محاسبات را بر اساس ورق ۱۰ میل استاندارد انجام می دهد و پول ورق ۱۰ میل را از شما می گیرد؛ اما در عمل، از ورق ۹.۲ میل (که ارزان تر و سبک تر است) استفاده می کند؛ که این کار نه تنها دزدی مالی است، بلکه مقاومت سوله شما را در برابر برف سنگین یا زلزله نیز به شدت کاهش می دهد.

ب) جایگزینی فولاد ST33 به جای ST37

استاندارد رایج برای ساخت سوله، فولاد ST37 است که مقاومت کششی مشخصی دارد. ورق های ST33 یا ورق های تجاری بی کیفیت، ارزان تر هستند اما نرم ترند و مقاومت کم تری دارند. پیمانکار کلاهبردار و سودجو، این ورق ها را (که گاهی ضایعات کارخانه های دیگر هستند) به قیمت فولاد درجه یک به شما می فروشد.

یعنی شما قیمت سوله ای استاندارد و مهندسی شده را پرداخت کردید، اما صاحب یک سازه ضعیف شده اید که ممکن است با اولین باد شدید دچار تخریب شود. تفاوت قیمت خرید این ورق ها برای پیمانکار بسیار زیاد است، اما در فاکتور شما هیچ ردی از این ارزانی دیده نمی شود.

راهکار چیست؟

1. در قرارداد قید کنید که تمام ورق ها باید ST37 فولاد مبارکه (یا برندهای معتبر) باشند.

2. هنگام تحویل متریال به کارخانه، با یک «کولیس» دیجیتال ضخامت ورق ها را به صورت رندوم اندازه بگیرید.

3. درخواست برگه آنالیز آزمایشگاهی متریال را داشته باشید.

هزینه های پنهان و فاکتورهای نامرئی

یکی از کثیف ترین تکنیک های بازاریابی در برآورد قیمت ساخت سوله، تکنیک «نمایش نصف حقیقت» است. پیمانکار برای اینکه قیمت سوله نهایی را در پیش فاکتور بسیار جذاب و پایین نشان دهد، عمداً بسیاری از هزینه های ضروری را حذف می کند، شما هم پیش فاکتور را می بینید و با خوشحالی قرارداد را امضا می کنید؛ اما وقتی پروژه به اواسط راه می رسد یا تمام می شود، ناگهان با «صورت وضعیت های» جدید و عجیبی روبه رو می شوید که به هیچ وجه از آن ها خبر نداشتید.

این هزینه های پنهان معمولاً شامل چه مواردی هستند؟

پیچ و مهره

شاید باورتان نشود، اما هزینه پیچ و مهره‌های پرمقاومت (گرید 8.8 یا 10.9) برای یک سوله رقم قابل توجهی می‌شود. پیمانکار سودجو این مورد را در قرارداد اولیه «بر عهده کارفرما» می‌گذارد یا اصلاً ذکر نمی‌کند و در آخر کار، فاکتوری با قیمت دو برابر بازار جلوی شما می‌گذارد.

هزینه نصب و جرثقیل

ساخت قطعات در کارخانه یک چیز است، سرپا کردن آن در زمین شما چیز دیگر. بسیاری از پیمانکاران، هزینه جرثقیل‌های سنگین و تیم نصب را جداگانه و با نرخ های پرت حساب می‌کنند.

وال پست ها و استرات ها

این اجزا، برای نگهداری دیوارها و مهاربندی سقف ضروری هستند، اما گاهی در وزن اولیه محاسبه نمی‌شوند تا تناژ پایین بیاید و بعداً به عنوان «اضافه کاری» فاکتور می‌شوند.

سوله دست دوم؛ رنگ کردن گنجشک جای قناری

بازار سوله های دست دوم، یکی از تاریک ترین بخش های این صنعت است. تبلیغات فریبنده ای مثل سوله آماده تحویل و قیمت سوله 50٪ زیر قیمت بازار را زیاد می بینید. اما واقعیت چیست؟

پیمانکاران متخلف، ورق‌های ضایعاتی، لوله‌های گاز مستعمل یا اسکلت های دمونتاژ شده از پروژه‌های قدیمی (که شاید ۴۰ سال عمر کرده اند) را خریداری می‌کنند، آن‌ها را به کارگاه می‌برند، سندبلاست می‌کنند تا زنگ‌زدگی‌ها پاک شود و روی آن یک لایه رنگ ضخیم می‌زنند و تمام؛ حالا این آهن قراضه، کاملاً شبیه یک سوله نو به نظر می‌رسد.

چرا این کار خطرناک است؟

فولاد هم مثل انسان عمر مفید دارد و دچار پدیده ای به نام خستگی فلز می‌شود. فلزی که سال ها زیر بار برف و باد بوده یا چندین بار جوشکاری و برشکاری شده، ساختار مولکولی اش تغییر کرده و ترد و شکننده شده است.

کلاهبرداری کجاست؟

شما قیمت سوله ای سالم (یا کمی کم تر از آن) را می دهید، اما سازه ای تحویل می گیرید که ممکن است با یک برف سنگین، بدون هیچ هشداری فرو بریزد. در واقع شما پولِ رنگ و نقاشی را داده اید، نه فولاد سالم.

راهکار شما:

از خرید سوله دست دوم تا حد امکان خودداری کنید مگر اینکه شناسنامه و تاریخچه مشخصی داشته باشد. اگر شک کردید، قبل از خرید حتماً از یک کارشناس بخواهید تست ضخامت سنجی رنگ و فلز انجام دهد.