قسمت صد و چهل و پنجم خاطرات میلسپو: نفت در هدف‌های ملی آمریکا در خاورمیانه مکان بخصوصی داشت ولی در ایران سال ١٩٤٤ این بخش از برنامه ما بیش از آنکه ماده‌ای حیات بخش باشد آتش افروز بود

سرویس تاریخ «انتخاب»: کتاب ماموریت آمریکایی‌ها در ایران اثر آرتور میلسپو ترجمۀ حسین ابوترابیان در سال ۱۳۵۶ است.

آرتور میلسپو متولد مارس ۱۸۸۳ در روستایی در میشیگان، حقوقدان و کارشناس مالی آمریکایی که در سالهای ۱۹۲۲-۱۹۲۷ و ۱۹۴۲-۱۹۴۵ برای اصلاح مالیه به استخدام دولت ایران درآمد. او دانش آموخته (دکترای) دانشگاه جانز هاپکینز و (کارشناسی ارشد) دانشگاه ایلینوی بود‌.

با این وصف وزارت خارجه در ١٤ ژوئیه ١٩٤٤ ظاهراً با فراموش کردن تصمیمی که در عدم مداخله در امور داخلی دولت ایران گرفته بود تلگراف کرد که پخش کالاهای اساسی یکی از مسائل عاجل ایران بشمار می رود و به ما اطلاع داد که وزارت خارجه تصمیم گرفته است که دارو و احتمالاً کالاهای دیگر باید حتی المقدور بسرعت و به طرز مؤثرتری پخش شود ولو اینکه لازم باشد از مجاری بخش خصوصی استفاده و با خطر توزیع نامناسب روبرو شود. من در ۳ سپتامبر نامه ای به سفیر آمریکا نوشتم و به تفصیل شرح دادم که چرا این پیشنهاد بی موقع و زودرس است. چیزی نگذشت که کمیسیونی به ریاست ویلیام س. کالبرستون برای بررسی این مسئله وارد تهران شد.

سیاست اقتصادی آمریکا در قضیه نفت، تصویر برجسته ای از خود نشان داد که قبلاً توصیف شد. نفت در هدفهای ملی آمریکا در خاورمیانه مکان بخصوصی داشت ولی در ایران سال ١٩٤٤ این بخش از برنامه ما بیش از آنکه ماده ای حیات بخش باشد آتش افروز بود. شگفت آور است که دولت ما در بحبوحه جنگ و در یک منطقه بی ثبات برای کسب امتیاز نفت اقدام کرد. و نیز شگفت آور است که با توجه به صمیمیتی که در همکاری بین سه قدرت بزرگ و دسترسی مساوی به مواد خام وجود داشت تقاضای امتیاز را بدون مشورت قبلی با اتحاد شوروی و در نظرگرفتن اصول مورد قبول سه دولت به عمل آورد مگر آنکه بگوئیم یک بند و بست پنهانی با انگلستان کرده بود.