پرریسک‌ترین شهر ایران از نظر زلزله کجاست؟

دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، در گفت‌وگو با خبرآنلاین با تشریح سناریوهای محتمل زلزله‌ای با بزرگای بیش از ۷ در تهران، از تلفات انسانی بسیار بالا، آسیب‌پذیری گسترده زیرساخت‌ها و ناتوانی ساختار فعلی مدیریت بحران سخن می‌گوید و تأکید دارد که افزایش تاب‌آوری تهران، تنها با یک برنامه ضرب‌الاجلی، منسجم و دارای پشتوانه سیاسی و مالی ممکن است.

زلزله ۷ ریشتری در تهران؛ سناریویی با تلفات چندصد هزار نفری

بیا بازی ببین

زارع در توضیح ابعاد انسانی یک زلزله بزرگ در تهران، ابتدا به نتایج شبیه‌سازی‌های موجود اشاره می‌کند و می‌گوید: «در زلزله‌ای با بزرگای ۷ در تهران، بر پایه شبیه‌سازی‌ها در پایتخت با تخمین تلفات چند صد هزار نفری، بسته به زمان روز، مواجه می‌شویم. زلزله‌های شبانه به دلیل حضور مردم در داخل خانه، مرگبارتر هستند.»

استاد پژوهشکده زلزله‌شناسی در ادامه، مفهوم «خطرناک‌ترین مکان‌ها» در ایران را فراتر از صرفِ بزرگای زلزله توضیح می‌دهد: «خطرناک‌ترین مکان‌ها در ایران نه تنها با بزرگای زلزله، بلکه با تعداد افراد و ساختمان‌هایی که در مسیر مستقیم آن قرار دارند، تعریف می‌شوند.»

تهران در صدر این فهرست قرار دارد: «بر اساس ارزیابی‌های فعلی، تهران به دلیل مقیاس عظیم خسارات بالقوه، به عنوان در معرض خطرترین مکان ایران از نظر ریسک زلزله شناخته می‌شود.»

او به ترکیب جمعیتی و کالبدی تهران اشاره می‌کند: «جمعیت روزانه تهران بیش از ۱۳ میلیون نفر است و تمرکز عظیمی از زیرساخت‌های سیاسی و اقتصادی کشور را در خود جای داده است. علاوه بر تراکم بالای جمعیت، بافت فرسوده که تقریباً ۱۰ تا ۲۰ درصد از منطقه شهری تهران و پیرامون را شامل می‌شود—شامل محله‌های فقیرنشین یا بناهای قدیمی—از دلایل مهم ارزیابی تهران به‌عنوان ریسکی‌ترین نقطه ایران است. تلفات بالقوه زلزله‌ای با بزرگای بیش از ۷.۰ به دلیل تراکم ساختمان‌ها و دشواری دسترسی اضطراری در کوچه‌های باریک، می‌تواند چند صد هزار نفر باشد.»