پیش بینی نتیجه مذاکرات ژنو

کارشناس مسائل بین‌الملل درباره سرنوشت مذاکرات پیش‌رو در ژنو و شکاف عمیق دیدگاه دو طرف درباره فشار و اهداف گفت: واقعیت این است که هم دیپلمات‌ها، هم اقتصاددان‌ها و هم بازار نسبت به نتایج گفت‌وگوهای ایران و آمریکا رویکردی محتاطانه دارند.

رحمان قهرمانپور کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین به ارزیابی دور جدید گفت‌وگوهای میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان در ژنو پرداخت و با اشاره به رفتارهای متناقض دونالد ترامپ گفت: برای درک منطق این رفتارها باید توجه داشت که ترامپ در چارچوب «دیپلماسی اجبار» عمل می‌کند به این معنا که دیپلماسی و فشار، هم‌زمان پیش می‌روند. این الگو پیش‌تر هم در جنگ ۱۲روزه، هم در بحران ونزوئلا و اکنون نیز دوباره تکرار شده است. به‌طور معمول، ابتدا فرصتی به دیپلماسی داده می‌شود تا طرف تحت فشار به خواسته‌های او تن دهد و در صورت عدم دستیابی به توافق، تهدید به استفاده از گزینه نظامی مطرح می‌شود. 

وی افزود: به نظر می‌رسد در قبال ایران نیز این سیاست بنیادین ترامپ تغییری نکرده و مذاکرات کنونی در راستای فراهم کردن فرصتی برای رسیدن به یک توافق دیپلماتیک است؛ هرچند آنچه ترامپ «توافق دیپلماتیک» می‌نامد، از منظر جمهوری اسلامی ایران بیشتر به یک تصمیم استراتژیک شباهت دارد تا یک توافق سیاسی.

به باور قهرمانپور، واقعیت این است که آمریکا می‌خواهد از مواضع ایران آگاه شود و تبادل پیام صورت گیرد و به‌اصطلاح، فرصت کافی به دیپلماسی داده شود. مذاکرات ژنو نیز دقیقاً در همین چارچوب قابل تحلیل است. ترامپ پس از یک ارزیابی اولیه از روند مذاکرات، مواضع تندتری اتخاذ کرد و حتی بار دیگر بر گزینه تغییر رژیم تأکید داشت و آن را گزینه‌ای مطلوب دانست. این موضوع نشان می‌دهد که او در تلاش است فشار دیپلماتیک را افزایش دهد تا ایران به خواسته‌هایش رضایت دهد. 

او بیان کرد: در مقابل، ایران نیز پاسخ خاص خود را دارد و نمی‌خواهد این فرصت را از دست بدهد؛ چراکه به پنجره دیپلماسی نیاز دارد تا هم افکار عمومی را قانع کند که به استقبال جنگ نمی‌رود و هم خود را برای مواجهه احتمالی با تهدیدات نظامی آماده‌تر سازد. از این منظر، دور دوم مذاکرات ژنو بیشتر در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ مذاکراتی که اگرچه می‌تواند شانس یک توافق دیپلماتیک را افزایش دهد، اما هم‌زمان حرکت ناو دوم آمریکایی به سمت خاورمیانه نشان می‌دهد که ترامپ خود را برای سناریوی جنگ نیز آماده می‌کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل درباره سرنوشت مذاکرات پیش‌رو در ژنو و شکاف عمیق دیدگاه دو طرف درباره فشار و اهداف گفت: واقعیت این است که هم دیپلمات‌ها، هم اقتصاددان‌ها و هم بازار نسبت به نتایج گفت‌وگوهای ایران و آمریکا رویکردی محتاطانه دارند. مهم‌ترین دلیل این احتیاط، وجود شکاف سیاسی و بی‌اعتمادی گسترده میان دو طرف است. از سوی دیگر، عدم توازن در قدرت نیز نقش مهمی دارد؛ آمریکا خود را در موقعیت برتر می‌بیند و تصور می‌کند ایران در موقعیت ضعیف‌تری قرار دارد، بنابراین اراده چندانی برای دادن امتیاز ندارد و بیشتر می‌کوشد خواسته‌های خود را به ایران تحمیل کند. در مقابل، ایران نیز به همین دلیل در برابر مطالبات ترامپ مقاومت می‌کند.

قهرمانپور در پایان تأکید کرد: با توجه به این شرایط، در آستانه مذاکرات ژنو نیز همین نگاه محتاطانه همچنان حاکم است و انتظار نمی‌رود این گفت‌وگوها به توافقی خاص منجر شود. ایران مواضع خود را به‌روشنی اعلام کرده و تأکید داشته که حاضر به مذاکره درباره موضوع موشکی نیست و همچنین بحث توقف غنی‌سازی را به نوعی رد کرده است. این موارد نشان می‌دهد که همچنان باید نسبت به نتایج مذاکرات ژنو با احتیاط قضاوت کرد.