انفجار بازار خودرو / قیمت‌ داخلی ها تا ۸۸ درصد جهش یافت!

سه مرحله افزایش قیمت در تیر، شهریور و بهمن امسال، بازار خودروهای داخلی را با موج تازه‌ای از گرانی روبه‌رو کرد. بررسی قیمت کارخانه محصولات داخلی در بازه زمانی یک‌ساله نشان می‌دهد میانگین بهای محصولات سایپا حدود ۸۸ درصد و محصولات ایران خودرو نزدیک به ۸۴ درصد رشد کرده است. کارشناسان معتقدند که افزایش نرخ ارز مورد استفاده صنایع، مهم‌ترین عامل اثرگذار بر این روند بوده است. بر همین مبنا، این نرخ از حدود ۷۰ هزار تومان به محدوده ۱۳۵ هزار تومان رسیده و فشار مستقیمی بر هزینه تولید وارد کرده است.

در کنار این عامل، قیمت مواد اولیه، هزینه حمل‌ونقل و دستمزد نیروی کار نیز افزایش یافته و مجموعه این عوامل به رشد قیمت نهایی خودروها انجامیده است.

میانگین افزایش بهای محصولات سایپا به ۸۸ درصد رسید

بیا بازی ببین

داده‌های قیمتی نشان می‌دهند تمام محصولات سایپا رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند و میانگین بهای محصولات سایپا حدود ۸۸ درصد رشد کرده است. در این میان، اطلس اتوماتیک بیشترین افزایش را ثبت کرده و قیمت آن از ۴۹۹ میلیون تومان با رشد ۱۰۳ درصدی به یک میلیارد و ۱۴ میلیون تومان رسیده است. همچنین، شاهین CVT کمترین میزان رشد را داشته و از ۶۲۳ میلیون تومان با تجربه رشد ۷۵ درصدی به یک میلیارد و ۹۱ میلیون تومان رسیده است.

در سایر مدل‌ها مانند کوییک، ساینا و نسخه‌های مختلف شاهین نیز افزایش‌ها عمدتا در بازه ۷۸ تا ۹۶ درصد قرار دارد و نشان می‌دهد روند گرانی در این سبد محصولات داخلی سایپا به صورت یکپارچه رخ داده است.

میانگین افزایش بهای محصولات ایران‌ خودرو به ۸۴ درصد رسید

در سبد محصولات ایران‌ خودرو نیز وضعیت مشابهی دیده می‌شود. تارا اتوماتیک V4 LX بیشترین افزایش را پشت سر گذاشته و قیمت پایه آن با رشد ۹۱ درصدی از بهای ۷۶۴ میلیون تومان به یک میلیارد و ۴۵۷ میلیون تومان رسیده است. از طرف دیگر، رانا پلاس ارتقایافته کمترین میزان رشد را به ثبت رسانده و قیمت آن از ۵۱۰ میلیون تومان با رشد ۷۰ درصدی به ۸۶۵ میلیون تومان رسیده است.

خانواده پژو ۲۰۷، دنا پلاس و سورن پلاس نیز اغلب با رشدهایی در محدوده ۸۰ تا ۸۹ درصد مواجه شده‌اند که بیانگر فشار هزینه‌ای گسترده بر خطوط تولید است.

چرا قیمت خودرو پرواز کرد؟

تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد رشد قیمت خودرو بیش از هر عامل دیگری با افزایش نرخ ارز صنعتی مرتبط است. جهش حدود ۹۳ درصدی این نرخ، هزینه تامین قطعات و مواد اولیه را به شدت بالا برده است. در همین بازه زمانی قیمت نهاده‌های تولید، هزینه‌های لجستیک و دستمزد نیز افزایش پیدا کرده و به قیمت تمام شده خودرو فشار مضاعفی وارد کرده است.

در چنین شرایطی، افزایش‌های اخیر واکنش‌های متفاوتی را در پی داشته است. برخی معتقدند زمان اجرای این افزایش‌ها مناسب نبوده و فشار بیشتری بر مصرف‌کننده وارد کرده است. در مقابل، گروهی از تحلیلگران تاکید می‌کنند که خودرو بخشی از اقتصاد کلان است و نمی‌توان آن را جدا از تورم عمومی و هزینه‌های تولید بررسی کرد.

فارغ از متغیرهای اقتصادی، صنعت خودروسازی کشور با مسائل ساختاری دیرینه مواجه است. بهره‌وری پایین، تصمیم‌گیری‌های غیرتخصصی، هزینه‌های سربار بالا و سیاست‌گذاری‌های ناپایدار از جمله عواملی هستند که در طول سال‌ها به بخشی از هزینه تولید تبدیل شده‌اند. این مسائل باعث شده حتی در دوره‌هایی که فشارهای بیرونی کمتر بوده نیز قیمت خودرو کاهش معناداری نداشته باشد.

صنعت خودروسازی ایران نیازمند اصلاحات بنیادین است

با وجود تاکیدهای مکرر بر داخلی‌سازی، بخش مهمی از زنجیره تولید خودرو همچنان به واردات قطعات وابسته است. این وابستگی در کنار تحولات اخیر در حوزه تامین ارز صنایع باعث می‌شود هر نوسان ارزی به سرعت به افزایش هزینه تولید و در نهایت رشد قیمت خودرو منجر شود.

روند قیمت خودرو در سال جاری نتیجه یک عامل واحد نیست. ترکیب شوک ارزی، افزایش هزینه‌های تولید و مشکلات ساختاری صنعت در کنار هم چنین جهشی را رقم زده‌اند و تا زمانی که اصلاحات اساسی در بهره‌وری، ساختار مدیریتی و زنجیره تامین رخ ندهد، حتی در صورت ثبات اقتصادی نیز نمی‌توان انتظار داشت قیمت خودروهای داخلی مسیر کاهشی پایداری را تجربه کند.