باشگاه خبرنگاران جوان – در آغازین روزهای ماه مبارک رمضان، مردم این دیار با واژهای به نام «گِره»، دلهای خود را به ضیافتِ الهی دخیل میبندند تا در تلاطمِ روزگار، رشتهی بندگیشان پاره نشود.
اینجا در کوهپایههایِ برافراشتهی زاگرس، رمضان با یک «پیمان» شروع میشود. اگر در روزهای اول ماه، گذرت به سیاه چادرهای عشایری یا خانههای با صفایِ بافت قدیمی شهر افتاده باشد، زنانی را میبینی که هنگام نیت سحرگاه، گوشهی «مِینا» یا چادر خود را گره میزنند. این «گِره» در واقع تیرِ خلاصی بر وسوسههای نفس و گواهی بر استواری در مسیر بندگی است.
گِره؛ پیوندی میانِ زمین و آسمان
بیبیماه، بانوی سالخوردهای از اهالی روستای «سرآقاسید»، در حالی که تسبیحاش را در دست میچرخاند، به خبرنگار فارس میگوید: «از قدیم یادمان دادهاند که اول ماه رمضان باید با خدا گره بست. این گره یعنی خدایا! من به میهمانیات آمدم، تو هم دستم را رها نکن. ما معتقدیم گرهی که در این ماه با نام خدا بر دل بخورد، هیچگاه باز نخواهد شد.»او میگوید این گره زدن، نوعی «یادآوری» است. هر بار که روزهدار در طول روز با سختی و عطش روبرو میشود، با دیدن آن گرهِ ذهنی یا فیزیکی، عهدی که با معبود بسته را به یاد میآورد و قوت قلب میگیرد.
مشاهدات میدانی خبرنگار فارس در برخی روستاهای شهرستان کوهرنگ نشان میدهد که این آیین همچنان در میان زنان سالمند و میانسال رواج دارد، هرچند به گفته اهالی، در میان نسل جوان نسبت به گذشته کمرنگتر شده است.
از «بِـهون» تا «سجاده»؛ گرههایی برای همدلی
در فرهنگ بختیاری، این واژه ابعاد اجتماعی هم دارد. در روزهای اول ماه، بزرگانِ فامیل تلاش میکنند با باز کردن «گِرههای زندگی» همسایگان و اقوام، مقدمات یک روزهداریِ بیدغدغه را برای همه فراهم کنند. حل اختلافات ملکی یا خانوادگی در اوایل رمضان، در واقع «گرهگشایی» قبل از «گرهبندی» با خداست.مردم بام ایران باور دارند که برای محکم شدن گره بندگی با آسمان، ابتدا باید گرههای کینه و کدورت را روی زمین باز کرد.
واژه «گِره» از نگاه مردمشناسی
محمدرضا مرادی، پژوهشگر فرهنگ بومی زاگرس گفت: «استفاده از واژه گِره در ادبیات دینی مردم منطقه، نشاندهنده هوشمندیِ فرهنگی آنهاست. گره در صنایع دستی استان (مانند قالیبافی) رکن اصلی است. همانطور که استحکام یک فرش به گرههای آن بستگی دارد، مردم این دیار ایمانِ خود را هم با گرههایِ محکمِ نیت در ابتدای ماه رمضان، استوار میکنند.»به گفته وی، این واژه به معنایِ «تمرکز و ثبات» است؛ یعنی روزهدار از همان روز اول تکلیفش را با خودش و خدای خودش روشن میکند.
با وجود تغییر سبک زندگی در سالهای اخیر، این رسم همچنان در میان برخی خانوادهها و جامعه عشایری چهارمحال و بختیاری پابرجاست؛ آیینی که به گفته اهالی، یادآور تعهدی است که روزهداران در آغاز ماه رمضان با خود میبندند تا مسیر بندگی را با ثبات بیشتری دنبال کنند.رمضان در بام ایران، ماهِ تقویت عهدهایی است که ممکن است در طول سال سست شده باشند. مردم این دیار بندگی را یک تعهد دوطرفه میان بنده و پروردگار میدانند.
منبع: فارس
مسئولیت این خبر با سایت منبع و جالبتر در قبال آن مسئولیتی ندارد. خواهشمندیم در صورت وجود هرگونه مشکل در محتوای آن، در نظرات همین خبر گزارش دهید تا اصلاح گردد.
