امام خامنه‌ای و تبدیل مسجد به مرکز مبارزه

باشگاه خبرنگاران جوان – برخلاف سایر مساجد دیگر که به روش سنتی، پیش‌نماز می‌آمد و نماز می‌خواند و به خانه می‌رفت؛ ایشان مسجد را به مرکز فرهنگی_سیاسی و تحرک تبدیل کردند.

بیا بازی ببین

مسجد کرامت بزرگ‌ترین مسجد شبستانی مشهد بود. در میان سال‌های ۵۲ _۵۳ ، آنچنان از جمعیت لبریز می‌شد که حتی ورود یک نفر هم امکان‌پذیر نمی‌شد. 

آقای خامنه‌ای در مدتی که پیش‌نماز مسجد کرامت بود، برای آگاه‌سازی هر چه بیشتر مردم، تقریبا در تمامی روزهای هفته برنامه‌ سخنرانی داشتند. غیر از وقت نماز، مناسبات‌های مذهبی نیز بستر دیگری برای ایراد سخنرانی بود. برخلاف سایر مساجد دیگر که به روش سنتی، پیش‌نماز می‌آمد و نماز می‌خواند و به خانه می‌رفت؛ ایشان مسجد را به مرکز فرهنگی_سیاسی و تحرک تبدیل کردند. آنچه به‌عنوان ویژگی برجسته از این سخنرانی‌ها اغلب بر زبان‌ها جاری است، همین انبوه مخاطبان ایشان است. آقای خامنه‌ای آن روزها را اینگونه توصیف می‌کردند: “بعد از نماز مغرب شروع می‌کردم به درس. سخنرانی نبود. درس بود… آنقدر جمعیت زیاد می‌شد که قبل از آنی که من شروع بکنم، وسط نماز در مسجد را می‌بستند که دیگر نمی‌شد کسی وارد بشود.”

نوآوری‌های آموزشی در مسجد

آقای خامنه‌ای، ارائه محتوا از طریق شیوه‌های ابتکاری را مهم‌ترین عامل جذابیت مسجد کرامت می‌دانستند. شیوه‌ای که بیشتر شبیه درس دادن بود تا منبر رفتن. اینکه ایستاده با مردم سخن بگویی، فقط گوینده نباشی و مردم در بحث مشارکت کنند، اینکه تخته سیاه و دفتر و مداد بساط هر روزه‌ات باشد، یقینا باعث رونق خواهد شد. به زعم ایشان، “شیوه درس گفتن اگر چنانچه با ابتکار، با نوآوری، با انگیزش، با بیان خوب و با عمده‌تر از همه، محتوا، همراه باشد… جاذبه پیدا می‌کند.”

تخته سیاه، اتفاقی بی‌سابقه در مسجد

تخته سیاه اتفاق بی‌سابقه‌ای بود. بعد از نماز یک روایت یا آیه‌ای از قرآن رو تخته می‌نوشتند و آقای خامنه‌ای توضیح می‌دادند. توضیحات به اندازه‌ای برای مخاطب جوان و دانشجو تازگی داشت که حداقل دویست ضبط صوت می‌آوردند. هر کس هم می‌آمد، قلم و کاغذ به همراه داشت. تقید آقای خامنه‌ای در یادگیری نمازگزاران به اندازه‌ای بود که اگر کسی قلم و کاغذ نداشت چاره‌ای می‌اندیشید. ایشان افرادی را مسئول کرده بودند تا تعدادی برگه و خودکار تهیه کرده و در مسجد ذخیره کنند.

کلاس درس در دل مسجد

تدریس توسط آقای خامنه‌ای در مسجد کلاسیک انجام می‌شد. ایشان قبل از هر سخنرانی، عناوین اصلی و چکیده مباحث را به شکل مکتوب در اختیار حضار قرار می‌دادند تا شرکت‌کنندگان درک بهتری از ارتباط مطالب و سیر بحث به دست بیاورند. حتی آیات و تفسیر آن آیات را که قرار بود درباره‌اش صحبت شود در برگه درج می‌کردند.

تثبیت‌ در یادگیری

نوشتن روی تخته و ارائه جزوه کفایت نمی‌کرد. آقای خامنه‌ای هر هفته از یک دانشجو به مدت یک ربع الی نیم ساعت درخواست می‌کردند تا برای اطمینان از فراگیری مخاطبان به بازگویی و مرور مباحث بپردازند. این پیوستگی مطالب و مرور آن‌ها نیز برای مردم شیرین بود.

چشاندن لذت فهم قرآن

در جلسات مرسوم است قرآن در ابتدای جلسه تلاوت شود و گاهی بدون توجه به معنای آن، تنها به شنیده شدن آیات اکتفا شود. اما جلسات تدریس آقای خامنه‌ای خلاف این روند بود. ابتدا در قالب سخنرانی به شرح و تفسیر آیات می‌پرداختند و سپس از قاریان خوش صدا دعوت می‌شد تا آیات را تلاوت کنند. این توجه به معنا و مفهوم آیات قرآن، نشان‌دهنده‌ی احترامی بود که آقا برای قرآن قائل بودند. ایشان نمی‌خواستند صوت قرآن تنها برای آغاز جلسه باشد.

از نظر ایشان قرآن اصل جلسه بود. لذا ابتدا بصورت ایستاده سخنرانی کرده، سپس روی زمین می‌نشستند و همراه با نمازگزاران به تلاوت آیات قرآن، گوش جان می‌سپردند. این روند آن‌قدر میان شرکت‌کنندگان جا افتاده بود که اگر گاهی به دلیلی، خلاف آن صورت می‌گرفت؛ آقای خامنه‌ای خود علت را توضیح می‌دادند.

همین نوآوری‌های ایشان بود که سبب شد جمعیت بسیاری مخاطبان ایشان باشند و زیر نظرشان تربیت شوند و از دل همین افراد، تحولات اساسی برای انقلابی به وسعت ایران شکل بگیرد.

منبع: فارس