به گزارش همشهری آنلاین، بررسی مستندات آماری، اظهارات مقامات صنعت برق و مهمتر از همه معماری فنی شبکه نشان میدهد که ایران به هیچوجه با یک شبکه خطی و آسیبپذیر مواجه نیست. از رشد ۲۷ برابری ظرفیت تولید از ابتدای انقلاب تا طراحی شبکه رینگی و پراکندگی جغرافیایی نیروگاهها همگی حاکی از مقاومت بالا و قابلیت مدیریت بحران در شرایط جنگی است.
رشد تولید در سالهای گذشته
بیا بازی ببین
ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی ظرفیت تولید برق کشور ۳، ۵۰۰ مگاوات بود اما این میزان امروز به بیش از ۹۷ هزار مگاوات رسیده است. بهعبارت دیگر، ظرفیت تولید برق ایران طی ۴ دهه اخیر ۲۷برابر شده است. این رشد نهتنها در کمیت، بلکه در کیفیت و خودکفایی نیز نمود دارد.
تمام تجهیزات نیروگاهی اعم از توربینها، ژنراتورها، سیستمهای کنترل و پستهای فشار قوی توسط متخصصان داخلی ساخته میشوند. ایران امروز نهتنها نیاز خود را تأمین میکند، بلکه صادرکننده تجهیزات نیروگاهی به کشورهای منطقه است. این خودکفایی نقطه اتکای مهمی در برابر تهدیدات خارجی است، زیرا هیچ تحریم یا حملهای نمیتواند توان تعمیر و بازسازی شبکه را از ایران بگیرد.
در سال ۱۴۰۳ به تنهایی بیش از ۳هزار مگاوات نیروگاه جدید احداث و حدود ۴، ۲۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید افزوده شد. این یعنی صنعت برق ایران نهتنها دچار فرسودگی نیست، بلکه در حال جهش و نوسازی دائمی است.
سلاح مخفی ایران
یکی از مهمترین مفاهیم در مهندسی برق که کارشناسان بارها به آن اشاره کردهاند، شبکه رینگی (حلقهای) است. برخلاف شبکههای خطی (شعاعی) که مانند یک شاخه درخت، با قطع شدن یک نقطه، کل مسیر پاییندست خاموش میشود، شبکه رینگی بهصورت یک حلقه بسته طراحی شده است.
مزیت راهبردی شبکه رینگی این است که هر نقطه از شبکه از حداقل ۲ جهت مختلف قابل تغذیه است و اگر یک خط یا پست بر اثر حمله از کار بیفتد، برق بهطور خودکار از مسیر دیگر حلقه عبور میکند.
برای قطع کامل برق یک منطقه دشمن باید حداقل ۲ نقطه متفاوت از حلقه را همزمان منهدم کند. کاری بسیار دشوار و نیازمند حجم گسترده حملات است.
بهطور کلی شبکه رینگی، یعنی شبکه برق ایران بهصورت حلقههای به هم پیوسته طراحی شده، نه بهصورت خطی و شعاعی. این ویژگی قدرت مانور بالا و تابآوری قابل توجه در برابر حملات، خرابیهای فنی یا بلایای طبیعی را فراهم میکند. به همین دلیل است که کارشناسان میگویند حتی با آسیب دیدن چند نیروگاه قطع کامل و سراسری برق رخ نخواهد داد.
مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق در اینباره میگوید: شبکه برق ایران رینگی است و قدرت مانور بالایی دارد. ما ۱۰۰هزار مگاوات نیروگاه نصب شده داریم و در فصول غیرگرم نیاز مصرف کمتر از نصف این ظرفیت است. این یعنی مازاد تولید قابل توجهی برای جبران آسیبهای احتمالی وجود دارد.
رضا سپهوند، عضو هیأت رئیسه کمیسیون انرژی مجلس نیز میگوید: پراکندگی جغرافیایی نیروگاهها و اتصال شبکه سراسری برق، امکان مدیریت بحران را فراهم میکند. جز چند نیروگاه بزرگ سایر نیروگاهها کوچک و متراکم هستند و قطع کامل برق رخ نخواهد داد.
آیا قطعی گسترده برق رخ میدهد؟
درصورت وقوع حمله ممکن است برخی نیروگاهها یا خطوط انتقال دچار آسیب شوند. اما قطع کامل و سراسری برق یک سناریوی غیرواقعی است. دلایل آن به تنوع منابع تولید، پراکندگی جغرافیایی، قابلیت جزیرهسازی شبکه و تجربه عملی مدیریت بحران بازمیگردد.
۱. تنوع منابع تولید: ساختار تولید در نیروگاههای ایران متنوع است. این نیروگاهها شامل نیروگاههای حرارتی (گاز، گازوئیل)، برقآبی، بادی، خورشیدی و هستهای است و آسیب به یکی بهمعنای توقف کل تولید نیست.
۲. پراکندگی جغرافیایی: نیروگاههای ایران از نیروگاه دماوند در تهران تا نکا در مازندران، رامین در اهواز، شهید رجایی در قزوین و نیروگاههای کوچک خورشیدی در نقاط مختلف پراکنده هستند و هیچ تمرکز آسیبپذیری وجود ندارد.
۳. قابلیت جزیرهسازی شبکه: در شرایط بحران، شبکه ملی میتواند به چند جزیره مستقل تقسیم شود تا خاموشی به یک منطقه محدود بماند.
۴. تجربه عملی مدیریت بحران: تابستانهای گذشته با وجود کسری برق، ایران به مرز بلکاوت (خاموشی سراسری) نرسید و توانست با مدیریت هوشمند مصرف از فروپاشی جلوگیری کند. مسائلی میگوید: در حملات اخیر مانند حمله به زیرساختهای غیرنظامی، زمان رفع خاموشی کمتر از یک ساعت بود و توان بازگرداندن شبکه بالاست.
۵. نقش پدافند غیرعامل: تدابیرحفاظت فیزیکی از نیروگاههای کلیدی، وجود خطوط اضطراری و سیستمهای کنترل از راه دور آسیبپذیری را کاهش میدهد.
مردم چه کار کنند؟
با تمام این احوال جنگ همواره مخرب است و ممکن است برخی مناطق دچار خاموشیهای موقت شوند. اما صنعت برق ایران با تکیه بر توان داخلی و برنامههای از پیش تعیینشده، قادر به عبور از این شرایط است.
توصیههای کارشناسان صنعت برق به مردم:
– استفاده از آسانسور را کاهش دهید (بهدلیل احتمال خاموشی موقت).
– برای آپارتمانها تمهیدات مربوط به پمپ آب درنظر گرفته شود.
– درصورت امکان از برق اضطراری (موتوربرق، UPS، ذخیرهسازهای خانگی) استفاده کنید.
– همکاری در کاهش مصرف، بهویژه در ساعات اوج، تابآوری شبکه را بهشدت افزایش میدهد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0