سناریو محتمل در صورت شکست مذاکرات ایران و آمریکا چیست؟!

نواندیش_آریا سعادتمند: صبح امروز هئیت های دیپلماتیک ایران و آمریکا بعد از یک روز مذاکرات فشرده و سخت و در حالی که اخباری مبنی بر احتمال تمدید آن به گوش میرسید به این دور از گفتگوها پایان دادند و ابتدا هئیت آمریکایی به ریاست ونس و دقایقی پیش هئیت ایرانی به ریاست قالیباف اسلام آباد را ترک کردند.

بیا بازی ببین

طی روز گذشته اخبار، مدام در شرایط امیدوارکننده و ناامید کننده در نوسان بود و سرانجام به نظر دو طرف با شناخت نیات و خط قرمز های یکدیگر و همچنین موارد اختلافی به گفتگوها پایان دادند.

ساده انگارانه است اگر تصور کنیم که ۴۷ سال کینه و دشمنی دو طرف آن هم بعد از ۴۰ روز جنگ تمام عیار که تازه موضوعات تازه ای هم به موارد اختلاف قبلی افزوده، بتوان طی تنها یک روز به توافق رسید و بر این اساس انتظار می رود طی مدت زمان باقی مانده از اتش بس دو هفته ای دو طرف و به ویژه پاکستان برای نزدیک شدن دیدگاه های ایران و آمریکا تلاش کنند، در هر حال در مسیر رسیدن به توافقات این چنینی فراز و فرودهایی از این دست طبیعی است و نباید انتظار داشت دو کشور در همان گام اول از مواضع خود کوتاه بیایند، هرچند با توجه به روحیات ترامپ برای ما بهتر بود کار را تسریع کنیم.

با این حال اکنون پرسش اصلی این جا است که به فرض شکست مذاکرات سناریو محتمل تر چیست؟ آیا شاهد ازسرگیری جنگی تمام عیار از سوی آمریکا خواهیم بود و این بار به نقطه ای بی بازگشت خواهیم رسید یا اینکه به سمت درگیری محدود تر و حتی محاصره و تهدید از سوی آمریکایی ها حرکت خواهیم کرد، سناریویی که حقیقتا با توجه به وضعیت اقتصادی ما اگر از جنگ بدتر نباشد، بهتر نیست!

آمریکایی ها به خوبی می دانند که اگر جنگ از سر گرفته شود شاید پایان آن دوباره به این سادگی ها نخواهد بود آن هم در حالی که یکبار مذاکرات در میانه آن شکست خورده است و آمریکا همچنان تمایلی به درگیری بلند مدت در ایران ندارد، بنابراین سناریو حفظ آتش بس در کنار تحریم، اجماع سازی و حتی محاصره دریایی ایران یا درگیری های محدود در دریا برای حفظ سایه جنگ در کنار آزادی عمل دادن به اسراییل برای اقدام و ترور می تواند سناریویی محتمل تر از آغاز مجدد جنگ باشد.

این سناریو شاید خیلی ها را راضی کند چون بالاخره خبری از جنگ نیست اما سمی مهلک برای اقتصاد و جامعه ایران خواهد بود، زندگی دوباره زیر سایه جنگ و تهدید هر چند که شاید کارایی سابق را هم نداشته باشد همچنان موجب رکود در اقتصاد خواهد شد، آن هم در شرایطی که بالاخره در این جنگ ضرباتی را متحمل شده ایم، از طرفی سناریو بستن دائمی تنگه هرمز و دریافت عوارض در بلند مدت نیز چندان با واقعیت های میدانی سازگار نیست و اگر ما سریعا از این اهرم استفاده نکنیم بعید نیست خیلی زود با قبول آتش بس نیم بند اجماع سازی جهانی علیه ما شکل بگیرد و ما خود به خود دوباره برای جلوگیری از جنگ مجبور به باز کردن آن شویم.

به هر روی با توجه به وجود متغیری به نام ترامپ پیش بینی کار ساده ای نیست اما شاید بهترین و مطلوب ترین سناریو برای ما حداقل دستیابی به توافقی نیم بند برای دور کردن سایه جنگ باشد.