هواپیمای جاسوسی آمریکا بر فراز شوروی سرنگون شد؛ ۱۱ اردیبهشت ۱۳۳۹/ بدترین ناکامی آیزنهاور

بیا بازی ببین

یک هواپیمای جاسوسی U-۲ آمریکایی در حالی که مشغول انجام عملیات جاسوسی بر فراز اتحاد جماهیر شوروی بود، سرنگون شد. این حادثه یک نشست مهم میان رئیس‌جمهور دوایت دی. آیزنهاور و رهبر شوروی نیکیتا خروشچف را که قرار بود اواخر همان ماه برگزار شود، از مسیر خود خارج کرد و به شکست کشاند.

هواپیمای جاسوسی U-۲ ایده و ابتکار سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) بود و یک شاهکار پیشرفته فناوری به شمار می‌رفت. این هواپیما در ارتفاعی تا حدود ۷۰ هزار پا پرواز می‌کرد و به پیشرفته‌ترین تجهیزات عکاسی مجهز بود؛ تجهیزاتی که سیا ادعا می‌کرد می‌توانست هنگام پرواز بر فراز شوروی، تصاویر بسیار باکیفیتی حتی از تیترهای روزنامه‌های روسی ثبت کند.

پروازها بر فراز اتحاد جماهیر شوروی از اواسط سال ۱۹۵۶ آغاز شد. سیا به رئیس‌جمهور آیزنهاور اطمینان داده بود که شوروی‌ها به سلاح‌های ضدهوایی آن‌قدر پیشرفته دست نیافته‌اند که بتوانند این هواپیماهای بلندپرواز را سرنگون کنند.

در اول ماه مه ۱۹۶۰ [۱۱ اردیبهشت ۱۳۳۹] یک پرواز هواپیمای U-۲ به خلبانی فرانسیس گری پاورز هنگام پرواز بر فراز روسیه ناپدید شد. سازمان سیا به رئیس‌جمهور اطمینان داد که حتی اگر هواپیما سرنگون شده باشد، به سازوکارهای خودانهدامی مجهز است که بقایای آن را غیرقابل شناسایی می‌کند و به خلبان نیز دستور داده شده بود در چنین شرایطی خودکشی کند. براساس این اطلاعات، دولت ایالات متحده بیانیه‌ای پوششی صادر کرد و اعلام نمود که یک هواپیمای هواشناسی از مسیر خود منحرف شده و ظاهراً در جایی در اتحاد جماهیر شوروی سقوط کرده است.

خروشچف با لذتی آشکار یکی از نمایشی‌ترین لحظات جنگ سرد را رقم زد؛ او نه‌تنها بقایای تقریباً سالم هواپیمای U-۲ را به نمایش گذاشت، بلکه خلبان دستگیرشده را نیز ــ کاملاً زنده ــ معرفی کرد. آیزنهاور که سخت شرمنده شده بود، ناچار شد به‌ طور علنی اعتراف کند که آن هواپیما واقعاً یک هواپیمای جاسوسی آمریکایی بوده است.

در ۱۶ مه، نشست مهمی میان ایالات متحده، اتحاد جماهیر شوروی، بریتانیا و فرانسه در پاریس آغاز شد. موضوعات مورد بحث شامل وضعیت برلین و کنترل تسلیحات هسته‌ای بود. با آغاز جلسه، خروشچف حمله‌ای تند و لفظی علیه ایالات متحده و آیزنهاور آغاز کرد و سپس با خشم نشست را ترک نمود.

این دیدار بلافاصله فروپاشید و اجلاس لغو شد. آیزنهاور ماجرای «افتضاح احمقانه U-۲» را یکی از بدترین ناکامی‌های دوران ریاست‌جمهوری خود می‌دانست. خلبان، فرانسیس گری پاورز، در سال ۱۹۶۲ در ازای آزادی یک جاسوس شوروی که در اسارت آمریکا بود، آزاد شد.

منبع: خبرآنلاین