سفر به تهران قدیم؛ جنجال پلاک شماره ۱۳ در تهران دهه ۳۰

بیا بازی ببین

در اواخر سال ۱۳۳۷ شهرداری تهران تصمیم گرفت برای نظم‌بخشی به شهر، همه خانه‌ها و مغازه‌های پایتخت را شماره‌گذاری کند. پیش از آن نشانی‌ها بیشتر با کاشی‌های پراکنده و نامنظم مشخص می‌شدند و نظام واحدی وجود نداشت.

پس از حدود ده سال بررسی و برنامه‌ریزی، سرانجام در روز چهارشنبه ۱۰ دی ۱۳۳۷ مأموران اداره آمار تهران کار پلاک‌کوبی را از چهارراه پهلوی (ولیعصر کنونی) آغاز کردند. کارگران با دریل‌های مخصوص روی سردر ساختمان‌ها سوراخ ایجاد می‌کردند و پلاک‌های فلزی را نصب می‌کردند. در ابتدا بیشتر صاحبان خانه‌ها و مغازه‌ها از این اقدام استقبال کردند، زیرا آن را نشانه‌ای از نظم شهری و پیشرفت می‌دانستند.

با این حال، نصب پلاک شماره ۱۳ واکنش‌های متفاوت و گاه تندی در میان برخی شهروندان برانگیخت. در نخستین مورد، صاحب یکی از خانه‌ها که مردی تندخو بود با دیدن پلاک ۱۳ خشمگین شد و با این استدلال که عدد سیزده نحس است، پلاک را از سردر خانه‌اش پایین کشید. این اتفاق به‌تدریج به مسئله‌ای فراگیر تبدیل شد؛ مأموران پلاک‌ها را نصب می‌کردند، اما برخی ساکنان پس از رفتن آن‌ها پلاک ۱۳ را برمی‌داشتند یا از بین می‌بردند تا از «نحوست» احتمالی آن دور بمانند.

حتی مردی به اداره آمار مراجعه کرد و با عصبانیت توضیح داد که نگه داشتن پلاک ۱۳ باعث مشاجره‌های شدید میان او و همسرش شده و در نهایت به طلاق، سرقت از خانه و آسیب دیدن فرزندش انجامیده است. در مقابل، افرادی نیز از این عدد دفاع می‌کردند. رئیس اداره آمار عمومی، آقای خواجه‌نصیری، خود را خوش‌شانسِ عدد ۱۳ می‌دانست و خواستار نصب این شماره بر خانه‌اش شد. مرد دیگری نیز می‌گفت وجود همین پلاک باعث شده مادرزنش از ترس نحسی ۱۳ خانه او را ترک کند.

سرانجام به دلیل اعتراض‌های گسترده، مسئولان تصمیم گرفتند به جای عدد ۱۳ از عبارت «۱+۱۲» استفاده کنند تا حساسیت‌ها کاهش یابد. این راه‌حل تا حد زیادی تنش‌ها را فرو نشاند. با این حال عملیات پلاک‌کوبی بدون حادثه نبود؛ در زمستان همان سال ۳۵ کارگر بر اثر لغزش نردبان‌ها سقوط کردند و مجروح شدند. با وجود این مشکلات، تا آن زمان نزدیک به ۵۸ هزار پلاک نصب شده بود و قرار بود این طرح تا پایان بهار به طور کامل اجرا شود.

منبع: خبرآنلاین