سود میلیاردی نانوایی ها از گران فروشی!

برخی نانوایی‌ها به خاطر تخلفاتشان چندین مرحله و تا ده‌ها میلیون تومان جریمه شدند با این حال اما همچنان تخلف ادامه دارد. برای بسیاری از مردم این سوال وجود دارد که چرا با وجود کسر سهمیه و جریمه نانوایی‌های متخلف آنها همچنان به گران فروشی ادامه می‌دهند؟

پاسخ چنین پرسشی سودهای میلیاردی سالانه است. یک نانوایی سنگکی سالانه تا یک میلیارد تومان و یک نانوایی بربری تا ۴ میلیارد تومان در سال گران فروشی می‌کنند.

بیا بازی ببین

این رقم تنها متوسط و تخمینی از تخلفات است چرا که بسته به نوع نان و تعداد فروش روزانه این رقم متفاوت خواهد بود. در نتیجه می‌توان گفت که این گران فروشی تا ماهانه بیش از ۳۰۰ میلیون تومان آورده خواهد داشت.

کفته سنگین گران‌فروشی ۳۰۰ میلیون تومانی در برابر جرایم تعزیراتی

به طور نمونه یکی نانوایی سنگک، نانی که باید با آرد دولتی ۷ هزار و ۶۰۰ تومان به فروش برساند را ۲۰ هزار تومان می‌فروشد. در برخی موارد دیگر نیز شاهد مابه‌التفاوت بیش از ۱۱ هزار تومانی در فروش نان در نسبت با نرخ مصوب هستیم. در صورتی که یک واحد هزار نان در روز بفروشد، ۳۳۴ میلیون تومان از محل گران‌فروشی دست خواهد آورد. 

براساس گزارش تعزیرات، یک واحد در سه ماهه اخیر، ۹ بار جریمه شده است. در هر مرحله نیز حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان جریمه تعیین شده با این حال و با وجود سود حدود ۳۰۰ میلیونی در ماه همچنان تداوم گران فروشی به صرفه است.

حتی برخی واحدها به صورت هفتگی جریمه شده‌اند. به عنوان نمونه یک واحد نانوایی بربری ۸ بار در دو ماه جریمه شده است. مبالغ جریمه نیز از ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان بوده است.

چالش در برخورد با گران فروشی در نظارت سیستمی و تعزیراتی

تا امروز سهمیه آرد واحدهای متخلف قطع نشده است و این مسئله‌ای است که باید به طور جدی‌تر در دستور کار قرار بگیرد تا جلوی این دست از گران فروشی‌ها گرفته شود.

قرار بر این بود تا در چارچوب طرح هوشمندسازی آرد و نان موضوع گران‌فروشی و جریمه متخلفین از طریق کاهش سهمیه آرد به طور جدی پیگیری شود.

هر چند که طرح هوشمندسازی از همان ابتدا توانست روند رو به رشد شدید مصارف آرد یارانه‌ای کشور را کنترل کند اما موضوع برخورد با گران فروشی از همان ابتدا یک چالش بود.

مشاهدات نشان می‌دهد، سامانه هوشمند امکان شناسایی بسیاری از گران فروشی‌ها را به طور سیستمی و الگوریتمی دارد. برهمین اساس نیز بسیاری از واحدهای نانوایی با کاهش سهمیه جریمه شدند.

البته که این موارد نتوانسته است بازخورد لازم را داشته باشد. با توجه به بررسی گزارشات مختلف به نظر می‌رسد که هماهنگی بین نظارت سامانه‌ای و هوشمند و تعزیرات وجود ندارد چرا که وقتی تعزیرات با موارد از عدم توجه واحدهای نانوایی به جریمه‌ها مواجه می‌شود، آن را برای قطع سهمیه به فرمانداری و اداره فله استان ارجاع می‌دهد، حال آنکه در عمل امکان جریمه سیستمی و سامانه‌ای به صورت برخط وجود دارد.

در نتیجه باید گفت که اگر محدودیتی در اعمال جرایم نقدی و تعزیراتی وجود دارد، باید استفاده از اهرم آرد دولتی بیش از پیش در دستور کار قرار بگیرد. به عبارت دیگر باید با مکانیزم تخصیص آرد دولتی هزینه گران فروشی را بالاتر بود. در این مسیر نیز بازوی هوشمند باید در کنار بازوی تعزیرات قرار بگیرد چرا که در این دو در کنار هم می‌توانند به نتیجه مطلوب برسند.

در نهایت باید هر واحد نانوایی که به گران فروشی ادامه دهد، به طور کامل از امتیاز آرد دولتی محروم شود و پس از آن می‌تواند در قالب واحد آزاد پز ادامه دهد.