اختلاف بر سر «همه جبهه‌ها»، تنگه هرمز و غنی‌سازی؛ گره‌های اصلی پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا

همشهری آنلاین – گروه سیاسی: به گزارش الجزیره، در حالی که تهران اعلام کرده پیشنهاد آمریکا همچنان «در دست بررسی» است، مقام‌های ایرانی از مجموعه‌ای از نقاط اختلاف کلیدی سخن می‌گویند که شامل توقف جنگ در «همه جبهه‌ها» از جمله حزب‌الله و گروه‌های عراقی، دریافت تضمین از شورای امنیت، بازگشایی تنگه هرمز و حفظ خطوط قرمز هسته‌ای ایران می‌شود.

بیا بازی ببین

شبکه الجزیره در گزارشی از تهران به نقل از خبرنگار خود اعلام کرد که مهم‌ترین گره‌های باقی‌مانده میان ایران و آمریکا همان محورهای اختلافی پیشین است، اما این‌بار با صورت‌بندی مرحله‌ای از سوی تهران.

بر اساس این گزارش، ایران تاکید دارد مذاکرات باید «فازبندی‌شده» پیش برود. در فاز نخست، تهران خواهان پایان روشن جنگ «در همه جبهه‌ها»ست؛ تعبیری که از نگاه مقام‌های ایرانی، نه‌تنها شامل جنگ مستقیم با ایران، بلکه دربرگیرنده وضعیت حزب‌الله لبنان و گروه‌های مسلح عراقی نیز می‌شود. این موضوع به‌ویژه پس از آن برجسته شده که وزیر خارجه آمریکا تصریح کرده آینده حزب‌الله را ایران تعیین نمی‌کند؛ موضعی که از منظر تهران یکی از نقاط اصلی اختلاف است.

الجزیره گزارش می‌دهد ایران اصرار دارد توقف درگیری‌ها باید شامل «گروه‌های مقاومت» نیز باشد و در این زمینه خواستار دریافت تضمین رسمی از شورای امنیت سازمان ملل متحد است.

محور دوم اختلاف، تنگه هرمز و آنچه ایران «محاصره آمریکا» می‌نامد، است. تهران خواهان رفع این محاصره و بازگشایی تنگه هرمز شده و هم‌زمان تاکید کرده محیط راهبردی منطقه تغییر کرده و ایران به‌نحوی حاکمیت خود را بر این گذرگاه حیاتی گسترش خواهد داد؛ موضعی که از نگاه ناظران، یک نقطه تنش تازه میان طرفین محسوب می‌شود.

طبق این گزارش، ایران پیشنهاد داده این فاز نخست طی یک بازه ۳۰ روزه مذاکره شود. در صورت دستیابی به توافق در این مرحله، تهران اعلام آمادگی کرده در فاز دوم وارد گفت‌وگو درباره برنامه هسته‌ای خود شود.

با این حال، به نوشته الجزیره، ایران در موضوع هسته‌ای اگرچه از «انعطاف نسبی» سخن گفته، اما ۳ خط قرمز خود را حفظ کرده است: تداوم حق غنی‌سازی صلح‌آمیز، عدم برچیدن تاسیسات هسته‌ای و خودداری از انتقال بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده به خارج از کشور. این در حالی است که آمریکا خواهان برچیدن تاسیسات و انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده است.

الجزیره در پایان گزارش خود به «فاز سوم» مورد اشاره مقام‌های ایرانی پرداخته که به آمریکا مربوط نمی‌شود. بر اساس این طرح، پس از پایان دائمی جنگ و حل‌وفصل پرونده‌ها با واشنگتن، تهران قصد دارد گفت‌وگوی راهبردی مستقلی را با کشورهای منطقه برای تقویت روابط اقتصادی، دفاعی و سیاسی آغاز کند.