آسیب‌های قطع اینترنت بین‌المللی؛ از ضربه به کسب‌وکارهای تا ایجاد رانت

گروه سیاست نامه‌نیوز: وضعیت اتصال اینترنت هنوز مبهم است. اخیرا ستاد ساماندهی فضای مجازی مصوبه‌ای را تصویب کرد که بر اساس آن اینترنت کشور به وضعیت پیش از اتفاقات دی‌ماه بازگردد. رئیس‌جمهور هم آن را ابلاغ کرد اما بعد از آن دیوان عدالت اداری دستور توقف اجرای مصوبات این ستاد را صادر کرد زیرا وجود این ستاد مورد شکایت قرار گرفته بوده است و اعلام شد تا زمان رسیدگی به شکایت اجرای مصوبات این ستاد باید متوقف شود. حالا پرسش آن است که قطع اینترنت بین‌المللی در کشور چه آسیب‌هایی را به همراه آورده و چرا اکنون به یکی از مهم‌ترین بحث‌های موجود در کشور تبدیل شده است؟

جواد آرین‌منش، فعال سیاسی، درباره این موضوع به «نامه‌نیوز» گفت: «قطع سراسری اینترنت بین‌المللی بدون تردید پیامدهای بسیار مخربی بر جنبه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و آموزشی در کشور داشته است. در دوره‌های قبل هم قطعی‌های موقتی اینترنت را داشتیم اما هیچ وقت به طولانی‌بودن دوره اخیر شاهد نبودیم؛ نه در ایران بلکه در تمام جهان. قطع دسترسی به شبکه بین‌المللی اینترنت در وهله اول باعث از بین رفتن کسب‌وکارهایی شده است که با اینترنت سروکار داشته اند؛ به ویژه کسب‌وکارهای آنلاین و تا امروز شاهد بیکاری بسیاری بوده‌ایم. اثر سو دیگر، اختلال در آموزش و پژوهش است. دسترسی دانشجویان، علما، محققان و دانش‌آموزان به منابع علمیِ بین‌المللی و دسترسی به ابزارهای آموزشی قطع شده است و طبیعتا آثار آن، که افت کیفیت آموزش و حوزه علم است، در آینده بیشتر نمایان خواهد شد».

او ادامه داد: «موضوع دیگر ایجاد رانت، تبعیض و شکل‌گیری اینترنت طبقاتی است. در این شرایط دسترسی آزاد به اطلاعات به یک رانت تبدیل شده است که یک گروه خاص می‌توانند از آن بهره ببرند و اکثر مردم از آن بی‌بهره هستند. مسئله دیگر مهاجرت نخبگان و سرمایه‌گذاران است زیرا عدم قطعیت زیرساخت‌های ارتباطی باعث خروج نخبگان و سرمایه‌گذاران از کشور می‌شود. موضوع دیگر ایجاد فضای ابهام است؛ گاهی در اخبار و اطلاعات تحریف رخ می‌دهد زیرا وقتی مردم به منابع گوناگون خبری دسترسی ندارند، روایت‌های مختلفی از مذاکرات، جنگ، مسائل داخلی و… شکل می‌گیرد و این عدم شفافیت ایرادی است که در ایام اخیر مشاهده کردیم».

این فعال سیاسی همچنین بیان کرد: «اینکه برخی می‌گوید در ایام اخیر که اینترنت بین‌المللی قطع بود، صداوسیما مرجعیت پیدا کرد، سخن درستی نیست زیرا مرجعیت صداوسیما زمانی به وجود می‌آید که مردم آگاهانه یک رسانه را مرجع خبری خود قرار دهند. اینکه مردم از روی ناچاری، محدود به یک منبع خبری می‌شوند که هنر نیست و در بلندمدت اتفاقا باعث ریزش بیشتر مخاطبان می‌شود. مردم می‌خواهند خودشان انتخاب کنند که چه رسانه‌ای را ببیند. رسانه ملی باید در رقابت با دیگر رسانه‌ها مرجعیت پیدا کند؛ وگرنه در نبود فضای مجازی، مرجعیتی برای رسانه‌ای شکل نمی‌گیرد».

آرین‌منش در پایان گفت: «جریان‌های رادیکال معمولا تمایل‌شان به این است که روایت خود را به مردم تحویل دهند اما در شرایطی که جهان به یک دهکده کوچک تبدیل شده است و رسانه‌های مختلف وجود دارند که مردم به آنها دسترسی پیدا می‌کنند، در این دوران تازه یک گروه رادیکال نمی‌تواند صدای خود را بر مردم تحمیل کند».