طرح مجلس درباره تنگه هرمز نمی‌تواند مغایر با قواعد بین‌المللی باشد

گروه سیاست نامه‌نیوز: وضعیت میان ایران و آمریکا پیچیده‌تر شده است و در عین حال که طرف آمریکایی مدام می‌گوید توافق در دسترس است اما مشخص نیست سطح نتایج گفت‌وگوها تا چه حدی پیش رفته است؟ از سوی دیگر مجلس نیز در طرحی می‌خواهد مصوب کند که ایران در تنگه هرمز عوارض کسب کند. حالا پرسش آن است که تأثیر چنین طرحی در میانه مذاکرات چه تأثیری بر روند گفت‌وگوها خواهد داشت؟

علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، در گفت‌وگو با «نامه‌نیوز» درباره این موضوع گفت: «اقدام مجلس بیشتر جنبه سیاسی و هدف از آن باز کردن دست مذاکره کنندگان ایران برای کسب امتیاز بیشتر از طرف مقابل است. با این حال، طرح مجلس از منظر حقوق بین‌الملل می‌تواند با چالش‌هایی مواجه شود و طرح مجلس نباید مغایر با قوانین و اسناد بین‌المللی باشد. در مقررات بین‌المللی تصریح شده است که کشورهایی که در سواحل تنگه‌های بین‌المللی قرار دارند، در شرایط خاص می‌توانند بر عبور و مرور در این گذرگاه‌ها نظارت داشته باشند. ما نیز از این ظرفیت استفاده کرده‌ایم که از منظر نمایش قدرت و ارسال پیام سیاسی، اقدام مؤثری بوده است اما اینکه بخواهیم در بلندمدت از این مسیر عوارض دریافت کنیم، موضوعی متفاوت است و با موانع و پیامدهای متعددی روبه‌رو خواهد شد».

او ادامه داد: «بعضی از قوانین و مصوباتی که در کشور تصویب شده‌اند نیز در عمل به‌طور کامل پیگیری نشده‌اند. برای نمونه، قانون اقدام راهبردی بیش از آنکه جنبه اجرایی داشته باشد، بیشتر جنبه سیاسی برای افزایش فشار بر طرف مقابل داشت. ما گاهی برای تحت فشار قرار دادن طرف مقابل چنین اقداماتی را انجام می‌دهیم، اما باید توجه داشت که بر اساس مفاد منشور سازمان ملل، کشورها نمی‌توانند قوانینی وضع کنند که با قواعد و مقررات بین‌المللی در تعارض باشد».

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین بیان کرد: «آمریکا تلاش کرده است موضوع تنگه هرمز را به یک مسئله مورد اجماع در سطح بین‌المللی تبدیل کند. برخی کشورهای اروپایی نیز اعلام کرده‌اند که آماده‌اند در این زمینه با آمریکا همراه شوند. از سوی دیگر، عمان که شریک جنوبی ایران در این منطقه به شمار می‌رود، با دریافت عوارض از تردد در تنگه موافقت نکرده است. در چنین شرایطی، اگر ایران و آمریکا به سمت کاهش تنش حرکت نکنند، مشکلات بیشتری ایجاد خواهد شد».

بیگدلی در پایان گفت: «ایران با ایجاد محدودیت در تنگه هرمز توانست برای مدتی پیام سیاسی خود را منتقل کند اما امکان تداوم چنین وضعیتی در بلندمدت وجود ندارد. اگر به سمت مصالحه و توافق حرکت کنیم، ناگزیر باید شرایط عادی عبور و مرور در تنگه را بپذیریم. اما اگر این اتفاق رخ ندهد و تنش‌ها ادامه پیدا کند، احتمال افزایش فشارهای بین‌المللی و حتی شکل‌گیری اقدامات نظامی از سوی ائتلاف‌های غربی علیه ایران وجود خواهد داشت. همچنین اگر تنگه باب‌المندب نیز بسته شود، عملا بسیاری از کشورها در برابر ایران قرار خواهند گرفت؛ از این‌رو، ایران باید در مسیر کاهش تنش‌ها و جلوگیری از گسترش بحران حرکت کند. در حال حاضر نیز کشور با فشارهای گسترده دریایی و اقتصادی مواجه است و ضروری است راهکاری برای خروج از این وضعیت و کاهش هزینه‌های ناشی از آن پیدا شود».