توافق آمریکا و شوروی بر سر «تلفن قرمز»

بیا بازی ببین

برای کاهش خطر وقوع یک جنگ هسته‌ای تصادفی، ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی توافق کردند که سیستم ارتباطی «خط تماس مستقیم» میان دو کشور را برقرار کنند. این توافق گامی کوچک در راستای کاهش تنش‌ها میان ایالات متحده و شوروی، در پی بحران موشکی اکتبر ۱۹۶۲ در کوبا بود؛ بحرانی که این دو کشور را تا آستانه جنگ هسته‌ای پیش برده بود.

نیاز به برقراری ارتباطی تقریباً آنی و شبانه‌روزی میان دولت‌های آمریکا و شوروی، در جریان بحران موشکی کوبا در اکتبر ۱۹۶۲ آشکار شد. ایالات متحده پی برده بود که شوروی در حال ساخت پایگاه‌های موشکی در کوبا است که قادر به شلیک موشک‌های مجهز به کلاهک‌های هسته‌ای بودند.

سرانجام، دولت رئیس‌جمهور جان اف. کندی یک «قرنطینه» دریایی به دور کوبا برقرار کرد تا از تحویل چنین موشک‌هایی جلوگیری کند. درگیری هسته‌ای احتمالی تنها زمانی منتفی شد که نیکیتا خروشچف، رهبر شوروی، پذیرفت که کشورش سلاح‌های هسته‌ای را در کوبا مستقر نکند. در مقابل، ایالات متحده متعهد شد که حاکمیت کوبا را تهدید نکند. پیش از این توافق، جهان چند روز بسیار پرتنش را در انتظار سپری کرد تا ببیند آیا جنگ جهانی سوم آغاز خواهد شد یا نه.

در تلاش برای کاهش تنش‌های ناشی از بحران اکتبر ۱۹۶۲ و به امید جلوگیری از هرگونه سوءتفاهم در آینده که ممکن بود جرقه یک درگیری هسته‌ای را بزند، ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی در ژوئن ۱۹۶۳ توافق کردند که یک خط تماس مستقیم با عنوان «هات‌لاین» یا «تلفن قرمز» برقرار کنند.

این خط، یک پیوند ارتباطی شبانه‌روزی میان واشنگتن دی‌سی و مسکو بود. رئیس‌جمهور کندی اعلام کرد: «این عصرِ رویدادهای پرشتاب، در زمان اضطرار نیازمند ارتباطی سریع و قابل‌اعتماد است.» این توافق «نخستین گام برای کمک به کاهش خطر وقوع جنگ بر اثر تصادف یا محاسبه اشتباه» بود.

این سیستم چند ماه پس از امضای توافق راه‌اندازی شد. این خط ارتباطی، فراتر از آن‌که به عنوان عنصری دراماتیک در فیلم‌هایی مانند «بی‌خطا» (Fail Safe) یا عنصری کمیک در فیلم «دکتر استرنج‌لاو» (Dr. Strangelove) به کار رود، خوشبختانه هرگز برای جلوگیری از یک جنگ هسته‌ای مورد استفاده قرار نگرفت.

منبع: خبرآنلاین