عدالت در سلامت زیر سؤال؛ چند درصد از هزینه‌ها از جیب مردم است؟

الهه جعفرزاده: یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش عدالت در هر نظام سلامت، میزان هزینه‌ای است که مردم مستقیماً برای درمان از جیب خود پرداخت می‌کنند.

بیا بازی ببین

دکتر امیرمحسن ضیایی، معاون اسبق آموزشی وزارت بهداشت، معتقد است این شاخص در ایران طی سال‌های اخیر نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه روندی افزایشی داشته و اکنون به یکی از دغدغه‌های اصلی نظام سلامت تبدیل شده است.

او در گفت‌وگو با خبرآنلاین می‌گوید: «اگر کل هزینه‌های سلامت را ۱۰۰ تومان در نظر بگیریم، حدود ۳۷ تومان آن مستقیماً توسط مردم پرداخت می‌شود؛ در حالی که متوسط جهانی این شاخص حدود ۲۰ درصد است و در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته به ۱۳ تا ۱۴ درصد می‌رسد.»

به گفته او، این فاصله نشان می‌دهد نظام سلامت ایران از منظر عدالت مالی با چالش جدی روبه‌روست.

ضیایی یادآور می‌شود که در مقاطعی از دو دهه گذشته، با اجرای برخی سیاست‌های حمایتی، سهم پرداخت از جیب مردم کاهش یافته بود، اما این روند تداوم پیدا نکرد و در سال‌های اخیر دوباره افزایش یافته است.

متن کامل این گفت‌وگو را با عنوان «پزشکی دیگر درآمد، رضایت شغلی و منزلت اجتماعی را به‌طور همزمان ندارد/ ممکن است دوباره برای خدمات ساده درمانی به خارج از کشور وابسته شویم» در خبرآنلاین بخوانید.

به اعتقاد او، مهم‌ترین پیامد این وضعیت، افزایش «هزینه‌های کمرشکن سلامت» است؛ یعنی شرایطی که یک بیماری می‌تواند تعادل اقتصادی یک خانواده را بر هم بزند و حتی آن را به زیر خط فقر بکشاند. این مسئله فقط یک چالش درمانی نیست، بلکه به یکی از مسائل مهم اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است.

ضیایی راهکار اصلی را تقویت نظام بیمه و افزایش سهم دولت در تأمین مالی سلامت می‌داند. به گفته او، تا زمانی که بخش بزرگی از هزینه درمان مستقیماً از مردم دریافت شود، هرگونه افزایش تعرفه‌های پزشکی نیز فشار بیشتری بر خانوارها وارد خواهد کرد.

او تأکید می‌کند هدف نظام سلامت باید کاهش سهم پرداخت مستقیم مردم به کمتر از ۲۰ درصد باشد؛ هدفی که به باور او با تقویت بیمه‌ها، خرید راهبردی خدمات درمانی و تأمین منابع پایدار برای حوزه سلامت قابل دستیابی است.

۴۷۲۳۲