مرکز حیدر علی اف؛ شاهکار معماری که از یک خط روی کاغذ متولد شد

شایانیوز- یه وقتایی بزرگترین آثار معماری جهان از یه نقشه پیچیده و پر جزئیات شروع نمیشه، بلکه یه ایده ساده، چند خط روی کاغذ و ذهن خلاق یه معمار میتونه آغازگر ساخت بنایی باشه که سال ها بعد تبدیل به نمادی در شهری بزرگ بشه.  مرکز حیدر علی اف تو شهر باکو، پایتخت جمهوری آذربایجانه، که میشه اون رو نمونه ای بارز از این سبک سازه دونست. ساختمانی که انگار به جای ساخته شدن، از دل یه موج سفید روی کاغذ بیرون اومده. این بنای متفاوت نه تنها یکی از معروف ترین آثار معماری مدرن جهان محسوب میشه، بلکه داستان جالبی از تبدیل یه اسکیس ساده به شاهکاری واقعی و فوق العاده داره.

وقتی یه اسکیس ساده از ذهن اومده، میشه نماد معماری یه شهر

بیا بازی ببین

 مرکز حیدر علی اف به دست معمار مشهور عراقی بریتانیایی، یعنی خانم زاها حدید طراحی شد. معماری که به دلیل سبک منحصربه‌فردش، علاقه فراوونش به فرم های سیال و منحنی شناخته میشه. برخلاف خیلی از ساختمان های سنتی که بر پایه خطوط صاف، زاویه های مشخص و اشکال هندسی منظم ساخته میشن، زاها حدید همیشه به دنبال ایجاد حس حرکت در معماری بوده است.

ایده اولیه این ساختمان از چند خط آزاد و روان شکل گرفت. در واقع تو اسکیس های ابتدایی بود که فرم بنا بیشتر شبیه موجی بود که بر روی زمین حرکت میکنه. خطوطی که مرز بین دیوار، سقف و فضای داخلی رو از بین میبرند. هدف این بود که ساختمان درست مثل یک شی‌ء جدا از محیط اطرافشون دیده نشن، بلکه انگار از زمین بلند شده و با فضای شهری ترکیب شده باشند.

ساخت این پروژه تو سال ۲۰۰۷ بود که آغاز شد و بعد از چند سال تلاش مهندسان و معماران، در سال ۲۰۱۲ افتتاح گشت. اجرای چنین فرم پیچیده ای کار ساده ای هم نبود، چرا که نمای ساختما از هزاران قطعه متفاوت تشکیل شده و باید با دقت خیلی بالایی کنار هم قرار می گرفتند. همین مسئله باعث شد تا مرکز حیدر علی اف به یکی از نمونه های مهم استفاده از فناوری های پیشرفته در معماری تبدیل بشه.

ساختمانی که مرز بین هنر و معماری را از بین برد

نمای سفید و منحنی مرکز حیدر علی اف، یکی از مهم ترین ویژگی های این سازه محسوب میشه. جالبه که بدونین این طراحی باعث میشه تا ساختمان در طول روز با تغییر نور خورشید، حالت های متفاوتی پیدا کنه. یه وقتایی شبیه به یک موج بزرگ سفید دیده میشه و گاهی هم مثل پارچه ای که در باد حرکت کرده.

فضای داخلی ساختمان هم ادامه همون ایده بیرونی هستش. فضای داخلی بدون گوشه های تیز و خطوط خشک طراحی شده و بازدیدکنندگان احساس میکنن وارد یه فضای آینده نگرانه شدن. این مجموعه شامل سالن های نمایشگاهی، موزه، فضاهای فرهنگی و سالن های کنفرانس هستش و به یکی از مهم ترین مراکز فرهنگی باکو تبدیل شده است.

مرکز حیدر علی اف علاوه بر زیبایی ظاهری، یه پیام مهم معماری هم داره؛ اینکه یه ایده ساده و حتی یه طرح اولیه روی کاغذ میتونه به اثری جهانی تبدیل بشه! این ساختمان در سال ۲۰۱۴ جایزه طراحی سال موزه و معماری رو دریافت کرد و نام زاها حدید رو هم بیش از پیش در تاریخ معماری ثبت نمود.

امروز وقتی تصویر مرکز حیدر علی اف دیده می شود، کمتر کسی باور می کند که این فرم پیچیده روزی فقط چند خط ساده در دفتر طراحی یک معمار بوده است؛ چند خطی که با خلاقیت، فناوری و جسارت تبدیل به یکی از ماندگارترین سازه های قرن بیست و یکم شد.