هیولاهای خونخوار هالیوود یا ناجیان دریاها؟؛ بزرگترین ماهی دنیا در آب های ایران زیست می‌ کند

بیا بازی ببین

فیلم‌های سینمایی سال‌ها کوسه‌ها را به عنوان هیولاهای خونخوار و ترسناک به تصویر کشیده‌اند و این تصویر هنوز هم در ذهن بسیاری از مردم باقی مانده، اما واقعیت چیز دیگری است. کوسه‌ها از مهم‌ترین گونه‌های دریایی هستند که با حفظ تعادل زنجیره غذایی، کنترل جمعیت آبزیان و کمک به سلامت زیستگاه‌هایی مانند آبسنگ‌های مرجانی، نقشی کلیدی در پایداری اکوسیستم‌های آبی ایفا می‌کنند.

همزمان با روز جهانی آگاهی‌بخشی درباره کوسه‌ها، کارشناسان محیط‌زیست بر ضرورت اصلاح نگاه عمومی نسبت به این آبزی تاکید می‌کنند و معتقدند که این گونه برخلاف تصور رایج، از ارکان اصلی سلامت دریاها و اقیانوس‌ها هستند.

نایب رئیس انجمن ماهی‌شناسی ایران با اشاره به این برداشت نادرست از کوسه‌ها گفت: تصور غالب این است که کوسه‌ها حیواناتی خونریز و خطرناک هستند که باید از آن ‌ها ترسید، در حالی که این جانوران نقش بسیار مهمی در اکوسیستم‌های دریایی دارند.

صابر وطن‌دوست  تصریح کرد: تاکنون بیش از ۵۰۰ گونه کوسه در جهان شناسایی شده است و این جانوران با حذف آبزیان ضعیف و کم‌توان به حفظ تعادل طبیعی در اکوسیستم‌های آبی کمک می‌کنند. این فرآیند باعث سلامت بیشتر جمعیت ماهیان و حتی بهبود وضعیت بسیاری از گونه‌های تجاری و اقتصادی می‌شود.

این استاد دانشگاه افزود: کوسه‌ها از طریق کنترل جمعیت شکارچیان میانی و تاثیرگذاری بر جمعیت برخی گونه‌ها مانند لاک‌پشت‌های دریایی، به ‌طور غیرمستقیم در حفظ زیستگاه‌های مهمی مانند علفزارهای دریایی و آبسنگ‌های مرجانی نقش دارند. حدود ۶۰ درصد ماهیگیری تجاری جهان به سلامت آبسنگ‌های مرجانی وابسته است و حضور کوسه‌ها به پایداری این زیست ‌بوم‌ها کمک می‌کند.

نایب رئیس انجمن ماهی‌شناسی ایران درباره یکی از اهداف نامگذاری روز جهانی آگاهی‌بخشی درباره کوسه‌ها گفت: افزایش شناخت عمومی و کاهش تقاضا برای محصولات و فرآورده‌های حاصل از این آبزی، از اهداف این روز است. این اقدام می‌تواند فشار صید را بر جمعیت این گونه آبزی کاهش دهد.»

وطن‌دوست با اشاره به آسیب‌پذیری بالای کوسه‌ها توضیح داد: گونه‌های کوسه تخم‌گذار نیستند و به ‌صورت زنده‌زا یا تخم‌زنده‌زا تولیدمثل می‌کنند. همچنین تعداد نوزادان آن‌ها در هر دوره تولیدمثل نسبت به بسیاری از ماهیان استخوانی کمتر است و همین موضوع باعث می‌شود احیای جمعیت آن‌ها زمان‌بر باشد و صید بی‌رویه تهدید جدی برای بقای آن‌ها محسوب می‌شود.

وطن‌دوست درباره وضعیت کوسه‌ها در آب‌های ایران نیز گفت: حدود ۵۰ گونه کوسه در آب‌های جنوبی کشور از جمله خلیج‌فارس و دریای عمان شناسایی شده است. در میان این گونه‌ها، کوسه‌ نهنگ یا «وال شارک» که بزرگ‌ترین ماهی جهان به شمار می‌رود، در آب‌های ایران زیست می‌کند.

این کارشناس اکوسیستم‌های آبی درباره حمله کوسه‌ها به انسان در آب‌های ایران اظهار کرد: موارد ثبت ‌شده در ایران بسیار محدود بوده و به‌ طور کلی کوسه‌ها تهدید جدی برای انسان محسوب نمی‌شوند. در جهان نیز بخش زیادی از حملات ثبت‌شده ناشی از اشتباه کوسه در تشخیص طعمه یا شرایط خاصی مانند ماهیگیری با نیزه و موج ‌سواری است.

وطن‌دوست در پایان با اشاره به تدوین برنامه اقدام ملی حفاظت از ماهیان غضروفی در کشور گفت: این برنامه در سال‌های اخیر در دستور کار قرار گرفته و اجرای آن نیازمند همکاری سازمان حفاظت محیط زیست، جامعه صیادی، پژوهشگران و سایر ذی‌نفعان است تا از این گونه‌های ارزشمند دریایی حفاظت موثرتری شود.

منبع: همشهری