چه کسی مجسمه جام جهانی را ساخت؟

به گزارش خبرفوری، مجسمه‌سازی ایتالیایی که این جام را طراحی کرد، می‌خواست همه این احساسات را در قالب یک اثر هنری واحد به تصویر بکشد.

بیا بازی ببین

روز یکشنبه، پس از پایان فینال جام جهانی ۲۰۲۶، کاپیتان تیم قهرمان این جام مشهور را بالای سر خواهد برد؛ جامی که نزدیک به نیم قرن است به نماد اصلی بزرگ‌ترین رویداد فوتبالی جهان تبدیل شده است.

تولد جام در قلب میلان

طراح این جام، سیلویو گاتسانیگا، آن را در کارگاه خود در محله بررا در شهر میلان خلق کرد. فیفا پس از آنکه برزیل با سومین قهرمانی خود در سال ۱۹۷۰ مالک دائمی جام ژول ریمه شد، مسابقه‌ای جهانی برای طراحی جامی جدید برگزار کرد.

از میان بیش از ۵۰ طرح ارسالی، تنها گاتسانیگا یک نمونه سه‌بعدی کامل ارائه داد؛ موضوعی که به داوران امکان داد علاوه بر ظاهر، مفهوم نهفته در اثر را نیز درک کنند.

پسر او، جورجو گاتسانیگا، می‌گوید پدرش ابتدا ده‌ها طرح مختلف کشید و در نهایت به ایده‌ای رسید که در آن دو پیکره انسانی همچون دو مارپیچ به سمت کره زمین حرکت می‌کنند؛ طرحی که امروز برای نسل‌های مختلف فوتبال‌دوستان کاملا آشناست.

نمادی از مبارزه و پیروزی

گاتسانیگا که در سال ۲۰۱۶ درگذشت، علاوه بر جام جهانی، طراح جام‌های معتبری مانند جام یوفا و سوپرجام اروپا نیز بود.

به گفته پسرش، هر بخش از جام جهانی معنایی نمادین دارد. کره بالای جام نماینده جهان است و پیکره‌های پیچان، تلاش ورزشکار برای رسیدن به قله موفقیت را به تصویر می‌کشند.

او توضیح می‌دهد: «بدن ورزشکار در این اثر زبر و خشن طراحی شده، زیرا نماد رنج، مبارزه و سختی‌هایی است که برای رسیدن به پیروزی تحمل کرده است. دستان او نیز شبیه بال‌های الهه پیروزی هستند و علاوه بر موفقیت ورزشکار، شادی هواداران را نیز بازتاب می‌دهند.»

سرنوشت جام ژول ریمه

پیش از جام کنونی، جام ژول ریمه از سال ۱۹۳۰ به قهرمانان اهدا می‌شد. این جام که تصویر الهه یونانی نایک را به نمایش می‌گذاشت، دو بار به سرقت رفت. بار نخست در سال ۱۹۶۶، هنگام برگزاری جام جهانی انگلیس، دزدیده شد اما چند روز بعد سگی به نام «پیکلز» آن را زیر بوته‌ای در جنوب لندن پیدا کرد.

بار دوم در سال ۱۹۸۳، زمانی که جام در اختیار فدراسیون فوتبال برزیل بود، دوباره به سرقت رفت و این بار هرگز پیدا نشد. بسیاری معتقدند سارقان آن را ذوب کرده‌اند.

قهرمانان نسخه اصلی را نگه نمی‌دارند

جام اصلی جام جهانی ۳۶ سانتی‌متر ارتفاع دارد و از طلای ۱۸ عیار ساخته شده است. پایه آن نیز با دو حلقه از سنگ سبز مالاکیت تزئین شده که نمادی از زمین فوتبال است.

با وجود اینکه کاپیتان تیم قهرمان پس از فینال جام اصلی را بالای سر می‌برد، این جام پس از پایان مسابقات دوباره به مقر فیفا در سوئیس بازگردانده می‌شود. تیم قهرمان تنها یک نسخه روکش‌طلایی از آن را برای همیشه در اختیار خواهد داشت.

برخلاف گذشته، فیفا دیگر اجازه نمی‌دهد حتی تیم‌هایی که سه بار قهرمان جهان شده‌اند، مالک دائمی جام اصلی شوند.

لحظه‌ای که یک جام به اسطوره تبدیل شد

جام طراحی‌شده توسط گاتسانیگا نخستین بار در جام جهانی ۱۹۷۴ به قهرمان مسابقات اهدا شد. جورجو گاتسانیگا هنوز آن شب را به یاد دارد؛ زمانی که همراه خانواده‌اش فینال آلمان غربی و هلند را از تلویزیون تماشا می‌کرد.

او می‌گوید: «وقتی بازیکنان آلمان جام را در ورزشگاه مونیخ بالای سر بردند و تمام ورزشگاه منفجر از شادی شد، همان لحظه بود که این شیء ساده به یک نماد جهانی تبدیل شد.»

اکنون، پس از ۱۴ دوره استفاده از این طراحی، فیفا تصمیم گرفته است این جام دست‌کم تا پایان جام جهانی ۲۰۳۸ همچنان نماد قهرمانی فوتبال جهان باقی بماند.