خبر مهم شبانه مدیرعامل تامین اجتماعی برای بازنشستگان / واریز معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی شروع شد؟

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

سازمان تأمین اجتماعی همزمان با افزایش هزینه‌ها و فشار بر منابع مالی، اجرای بسته‌ای از اصلاحات ساختاری را برای کاهش ناترازی، افزایش درآمدهای پایدار و مدیریت هزینه‌ها آغاز کرده است؛ برنامه‌ای که به گفته مدیرعامل این سازمان در قالب ۳۲ محور تدوین شده و تاکنون اجرای ۲۰ محور آن آغاز شده است.

بیا بازی ببین

کارشناسان حوزه رفاه و تأمین اجتماعی معتقدند ناترازی صندوق‌های بیمه‌ای پدیده‌ای یک‌شبه نیست و نتیجه تصمیمات و سیاست‌هایی است که آثار آنها طی چند دهه بر منابع و مصارف این صندوق‌ها انباشته شده است.

موضوعی که به گفته علی حیدری مشاور عالی مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، ناترازی کنونی محصول عملکرد یک دولت یا یک دوره مدیریتی خاص نیست، بلکه حاصل تصمیمات، قوانین و تکالیفی است که طی دهه‌های گذشته بدون تأمین منابع پایدار بر این سازمان تحمیل شده است.

بررسی عوامل شکل‌گیری ناترازی نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از مشکلات امروز سازمان تأمین اجتماعی، ریشه در تصمیمات و سیاست‌هایی دارد که طی دهه‌های گذشته اتخاذ شده و آثار آن به تدریج بر منابع و مصارف این سازمان نمایان شده است.

علی حیدری با اشاره به ریشه‌های تاریخی این مساله معتقد است که از زمان تصویب قانون تأمین اجتماعی در سال ۱۳۵۴، دولت مکلف به پرداخت سه درصد سهم خود از حق بیمه بوده اما این تعهد در سال‌های مختلف به طور کامل و به‌موقع ایفا نشده است. همچنین طی چهار دهه گذشته بیش از ۷۰ قانون و مقرره در حوزه بیمه‌های اجتماعی تصویب شده که دولت را متعهد به پرداخت بخشی از حق بیمه گروه‌های مختلف کرده، اما بخش قابل توجهی از این تعهدات نیز به موقع پرداخت نشده و به مطالبات انباشته سازمان تبدیل شده است.

به گفته وی، بازنشستگی‌های پیش از موعد، اجرای قوانین بدون پیش‌بینی منابع پایدار، کاهش سرمایه‌گذاری، گسترش اقتصاد غیررسمی، افزایش سالمندی جمعیت، بحران‌هایی مانند جنگ، کرونا، سیل و زلزله و همچنین کاهش اشتغال رسمی از دیگر عواملی هستند که طی سال‌های گذشته تعادل منابع و مصارف سازمان تأمین اجتماعی را برهم زده‌اند.

در کنار شناسایی عوامل شکل‌گیری ناترازی، سازمان تأمین اجتماعی اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌های اصلاحی را با هدف تقویت منابع، کنترل هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری در دستور کار قرار داده است؛ برنامه‌هایی که مسئولان سازمان معتقدند اجرای آنها می‌تواند به کاهش شکاف میان منابع و مصارف و حفظ پایداری مالی این صندوق کمک کند.

مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، در تشریح این برنامه‌ها گفت: برای برون‌رفت از ناترازی مالی، برنامه‌ای در ۳۲ محور تدوین شده که اجرای ۲۰ محور آن در اختیار سازمان بوده و از سال گذشته آغاز شده است.

وی افزود: این برنامه‌ها مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه افزایش درآمدها، مدیریت و کاهش هزینه‌ها، اصلاح فرآیندهای اجرایی و ارتقای بهره‌وری را شامل می‌شود.

به گفته سالاری، آیین‌نامه‌های مورد نیاز این برنامه‌ها با همکاری دولت تهیه شده و بخشی از اقدامات نیز برای اجرا نیازمند تصویب در دولت و مجلس است.

یکی از مهم‌ترین محورهای برنامه اصلاحات سازمان تأمین اجتماعی، مقابله با فرار بیمه‌ای است؛ پدیده‌ای که به گفته مدیرعامل این سازمان، سالانه منابع قابل توجهی را از چرخه بیمه‌های اجتماعی خارج می‌کند و کاهش آن می‌تواند نقش مؤثری در تقویت منابع پایدار سازمان داشته باشد.

مصطفی سالاری با بیان اینکه برآوردها از حدود ۴۳۰ هزار میلیارد تومان فرار بیمه‌ای در سال حکایت دارد، گفت: بازگشت حتی بخشی از این منابع، علاوه بر جبران بخشی از ناترازی مالی، می‌تواند امکان ترمیم حقوق بازنشستگان، تقویت منابع درمان و ایفای تعهدات سازمان را فراهم کند.

وی یکی از راهکارهای کاهش فرار بیمه‌ای را اصلاح مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی دانست و افزود: در نظام فعلی، مستمری بازنشستگی بر اساس میانگین دستمزد دو سال پایانی خدمت محاسبه می‌شود؛ موضوعی که در برخی موارد زمینه کم‌اظهاری دستمزد در سال‌های ابتدایی اشتغال یا افزایش غیرمتعارف حقوق در سال‌های پایانی را فراهم می‌کند.

به گفته سالاری، بررسی‌های سازمان نشان می‌دهد حدود ۱۷ درصد بیمه‌شدگان به دلیل کاهش حقوق در دو سال پایانی، از جمله در زمان استفاده از بیمه بیکاری، از شیوه فعلی محاسبه متضرر می‌شوند، در حالی که حدود ۲۷ درصد با افزایش قابل توجه حقوق در دو سال آخر، مستمری بیشتری دریافت می‌کنند.

مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرد: پیشنهاد اصلاح نحوه محاسبه مستمری هنوز به قانون تبدیل نشده و در مرحله بررسی کارشناسی و مذاکره با تشکل‌های کارگری و کارفرمایی قرار دارد.

به گفته وی، هدف از این پیشنهاد، برقراری عدالت بیشتر در پرداخت مستمری‌ها، کاهش انگیزه برای کم‌اظهاری دستمزد و حرکت به سمت محاسبه حقوق بازنشستگی بر مبنای سابقه واقعی بیمه‌پردازی است؛ موضوعی که در آینده می‌تواند با ایجاد حساب‌های انفرادی برای بیمه‌شدگان نیز تکمیل شود.

در کنار مقابله با فرار بیمه‌ای، وصول مطالبات معوق از کارفرمایان نیز یکی دیگر از محورهای برنامه‌های سازمان تأمین اجتماعی برای تقویت منابع و کاهش ناترازی مالی است؛ موضوعی که به گفته مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی، می‌تواند بخشی از منابع مورد نیاز برای ایفای تعهدات بیمه‌ای را تأمین کند.

مصطفی سالاری با اشاره به اینکه سازمان تأمین اجتماعی حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان مطالبات معوق بیمه‌ای از کارفرمایان غیردولتی دارد، گفت: بیش از نیمی از این مطالبات قطعی شده و مابقی نیز در مراحل رسیدگی و تعیین تکلیف قرار دارد.

وی با تأکید بر ضرورت وصول این مطالبات، تصریح کرد: پیگیری مطالبات باید به گونه‌ای انجام شود که ضمن صیانت از حقوق بیمه‌شدگان و حفظ منابع سازمان، شرایط اقتصادی واحدهای تولیدی و کارفرمایان نیز مورد توجه قرار گیرد.

به گفته سالاری، در اجرای مقررات باید انعطاف لازم وجود داشته باشد تا فشار غیرقابل تحملی به بنگاه‌های اقتصادی وارد نشود و در عین حال منابع سازمان نیز به تدریج به چرخه تأمین اجتماعی بازگردد.

بخش دیگری از برنامه‌های سازمان تأمین اجتماعی برای کاهش ناترازی، به توسعه خدمات هوشمند، اصلاح فرآیندهای اجرایی و بازنگری در برخی مقررات بیمه‌ای اختصاص دارد؛ اقداماتی که به گفته مدیرعامل سازمان، علاوه بر کاهش هزینه‌های اداری، افزایش شفافیت و تسهیل ارائه خدمات، به تقویت منابع و بهبود مدیریت مصارف نیز کمک خواهد کرد.

در همین راستا، سالاری از اجرای طرح «بیمه متمرکز» یا «شعبه یکپارچه تأمین اجتماعی» به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های تحول دیجیتال سازمان یاد کرد و گفت: این طرح که پس از اجرای آزمایشی، از ابتدای مردادماه به صورت مرحله‌ای در استان‌های کشور اجرا می‌شود، با تجمیع اطلاعات شعب در یک سامانه متمرکز، دسترسی به خدمات را برای بیمه‌شدگان تسهیل کرده و مدیریت اطلاعات و فرآیندهای سازمان را یکپارچه می‌کند.عصرهمگرایی نوشت : وی همچنین از الکترونیکی شدن رسیدگی به اسناد پزشکی مراکز درمانی طرف قرارداد خبر داد و افزود: بخش عمده این طرح از اواخر سال گذشته اجرایی شده و دریافت و رسیدگی الکترونیکی اسناد، ضمن کاهش فرآیندهای اداری، پرداخت مطالبات مراکز درمانی را نیز تسریع خواهد کرد.

مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، اصلاح جرایم مربوط به عدم ارسال لیست بیمه، ارائه کارنامه فصلی و سالانه بیمه‌پردازی برای افزایش شفافیت سوابق بیمه‌ای، تعیین تکلیف بیمه فعالان کسب‌وکارهای نوین و رانندگان اینترنتی، اصلاح بیمه کارگران ساختمانی، حذف شرط دو سال سابقه برای پرداخت حق اولاد و عائله‌مندی، شمول بیمه بر فوق‌العاده خاص کارکنان دولت، اصلاح بیمه رانندگان و همچنین بازنگری در برخی مقررات بیمه‌ای را از دیگر محورهای بسته اصلاحات ساختاری سازمان برشمرد.

سالاری تأکید کرد اجرای این برنامه‌ها با هدف افزایش درآمدهای پایدار، ارتقای شفافیت، بهبود بهره‌وری، مدیریت هزینه‌ها و حفظ پایداری مالی سازمان تأمین اجتماعی دنبال می‌شود تا این صندوق بتواند در سال‌های آینده نیز بدون وقفه تعهدات خود را در قبال میلیون‌ها بیمه‌شده، بازنشسته و مستمری‌بگیر ایفا کند.

واریز معوقات بازنشستگان تامین اجتماعی

مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی گفت: ما ۸۲ هزار میلیارد تومان برای پرداخت معوقات بازنشستگان منابع نیاز داریم و باید فرصتی برای پرداخت این حق مسلم بازنشستگان بدست آوریم و زمان پرداخت آن در نهایت با وصول منابع مشخص خواهد شد.

مصطفی سالاری تاکید کرد: ما ۷۰ همت در قانون برای رد دیون سازمان تامین اجتماعی تامین نیاز کردیم که همگی برای مطالبات مراکز درمانی دولتی و دانشگاهی و مراکز دارویی و.. است که تا پایان سال حداقل به ۸۰ همت می‌رسد و مجوز پرداخت آن از سازمان برنامه و بودجه به خزانه دولت صادر شده است.

به گفته وی، ۴۰ همت آن بزودی از سوی خزانه دولت تبدیل به نقدینگی می‌شود و بانکی برای این کار مشخص شده است. ۳۰ همت آن نیز برای تسویه دیون کلیه مراکز تا پایان سال ۱۴۰۴ وصول شده است.

مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی افزود: ۸۲ همت برای پرداخت معوقات فروردین و اردیبهشت نیاز است، برای پرداخت حقوق تیرماه هم با کسری شدید مواجهیم. دنبال راهکاری هستیم تا هم بتوانیم حقوق این ماه را بپردازیم و هم معوقات دو ماه نخست سال را.

سازمان تأمین اجتماعی در اطلاعیه مربوط به پرداخت مستمری خردادماه اعلام کرده بود که زمان پرداخت معوقات ناشی از افزایش سالانه و اجرای مرحله سوم متناسب‌سازی فروردین و اردیبهشت، متعاقباً از طریق روابط عمومی این سازمان اطلاع‌رسانی خواهد شد. بنابراین، تا زمان انتشار اطلاعیه جدید، نمی‌توان واریز این مبالغ همراه با حقوق تیرماه را قطعی دانست.