اختلال سنگین GPS از خلیج فارس تا مدیترانه

مناطق اطراف خلیج فارس، تنگه هرمز، جنوب ایران، امارات، عمان، قطر، عراق و بخش‌هایی از شرق مدیترانه از جمله مناطقی هستند که طی ساعات اخیر با اختلال در دریافت سیگنال‌های ناوبری ماهواره‌ای مواجه بوده‌اند.

•  به نقل از سیتنا، گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع تخصصی هوانوردی و دریانوردی نشان می‌دهد که اختلالات گسترده در سامانه موقعیت‌یاب جهانی (GPS/GNSS) در بخش وسیعی از خاورمیانه ادامه داشته و مسیرهای هوایی و دریایی از خلیج فارس تا شرق مدیترانه را تحت تأثیر قرار داده است؛ رخدادی که کارشناسان آن را ناشی از تشدید جنگ الکترونیک در منطقه می‌دانند.

 منابع تخصصی حوزه هوانوردی، دریانوردی و پایش سامانه‌های ناوبری از تداوم اختلالات گسترده در سامانه‌های موقعیت‌یاب ماهواره‌ای (GPS/GNSS) در بخش وسیعی از خاورمیانه خبر می‌دهند.

بر اساس این گزارش‌ها، مناطق اطراف خلیج فارس، تنگه هرمز، جنوب ایران، امارات، عمان، قطر، عراق و بخش‌هایی از شرق مدیترانه از جمله مناطقی هستند که طی ساعات اخیر با اختلال در دریافت سیگنال‌های ناوبری ماهواره‌ای مواجه بوده‌اند.

کارشناسان دو نوع اختلال اصلی را در این منطقه شناسایی کرده‌اند؛ Jamming یا ایجاد پارازیت و تضعیف سیگنال‌های GPS و Spoofing یا ارسال سیگنال‌های جعلی که موجب نمایش موقعیت اشتباه برای گیرنده‌های ناوبری می‌شود.

گزارش‌های منتشرشده از سوی شرکت‌های فعال در حوزه امنیت دریایی نشان می‌دهد در روزهای اخیر صدها شناور در سامانه‌های رهگیری، موقعیتی نادرست ثبت کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که برخی کشتی‌ها روی خشکی یا در نقاطی غیرواقعی نمایش داده شده‌اند که از نشانه‌های شناخته‌شده حملات Spoofing محسوب می‌شود.

در بخش هوانوردی نیز منابع تخصصی اعلام کرده‌اند که خلبانان در برخی مسیرهای پروازی منطقه ناچار به استفاده از روش‌های جایگزین ناوبری و اتکا به سامانه‌های پشتیبان شده‌اند؛ هرچند تاکنون گزارشی مبنی بر بروز حادثه ناشی از این اختلالات منتشر نشده است.

تحلیلگران معتقدند گسترش این اختلالات با تشدید فعالیت‌های جنگ الکترونیک در خاورمیانه ارتباط دارد؛ اقدامی که با هدف مقابله با پهپادها، موشک‌ها و سامانه‌های هدایت ماهواره‌ای انجام می‌شود، اما در عمل سامانه‌های ناوبری غیرنظامی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

با وجود ادامه این وضعیت، تاکنون هیچ مقام رسمی مسئولیت ایجاد این اختلالات را بر عهده نگرفته و گزارشی مبنی بر رفع کامل آن نیز منتشر نشده است. منابع تخصصی هشدار می‌دهند تا زمان کاهش تنش‌های منطقه‌ای، احتمال تداوم اختلال در خدمات مبتنی بر GPS برای هوانوردی، کشتیرانی و برخی سرویس‌های مکان‌محور وجود دارد.