راه‌حل ناترازی بنزین افزایش تولید و مقابله با قاچاق است، نه گرانی و کاهش سهمیه

دولت برای مدیریت ناترازی بنزین، می تواند سه سناریوی اصلی را در دستور کار قرار دهد. سناریوی نخست، اصلاح الگوی مصرف و مدیریت تقاضا از طریق سیاست‌های قیمتی و غیرقیمتی است. سناریوی دوم، مقابله جدی با قاچاق و جلوگیری از هدررفت بنزین در زنجیره توزیع است؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از کسری موجود را جبران کند. سناریوی سوم نیز افزایش ظرفیت تولید، توسعه پالایشگاه‌ها و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای تأمین پایدار سوخت است. کارشناسان معتقدند هرگونه تصمیم درباره بنزین باید همزمان به معیشت مردم، کنترل تورم، جلوگیری از قاچاق و ضرورت سرمایه‌گذاری برای افزایش تولید توجه داشته باشد تا مدیریت کوتاه‌مدت، جایگزین حل ریشه‌ای ناترازی نشود.

هدایت الله خادمی در گفتگو با نامه نیوز درباره ۳ سناریوی دولت برای مدیریت وضعیت بنزین گفت: وقتی آقای سقاب در جایگاه ریاست سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی قرار گرفت تصور این بود قرار است «حلال مشکلات» حوزه انرژی باشد. در واقع همه انتظار داشتند راهکاری ارائه دهد که مسئله بنزین را به‌صورت اساسی حل کند.

وی افزود: ساده‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین موضوع این است که وقتی برای خرید یک کالا یا ماده تقاضا وجود دارد، منبع تولید آن ایجاد شود. در موضوع بنزین نیز باید به‌جای طرح این چنینی، راهکارهایی واقعی طراحی و اجرا شود، نه آنکه به سمت مدلی برویم که نتیجه آن افزایش تورم، ایجاد دردسر برای مردم، رکود و عقب‌گرد اقتصادی است.

این نماینده ادوار مجلس ادامه داد: تصور ما این بود که دولت منابع سازمان‌ها و دستگاه ها را تجمیع و از ظرفیت‌های تجهیزاتی وزارت صمت، وزارت نفت، پیمانکاران بزرگ و بخش خصوصی استفاده می‌کند تا ساخت پالایشگاه‌های کوچک را کلید بزند.

وی با انتقاد از رویکرد فعلی دولت برای مدیریت وضعیت سوخت اظهار کرد: به‌جای اینکه مشکل به‌صورت بنیادی حل شود، شاهدیم که آقای سقاب پس از مدت‌ها در تلویزیون حاضر می‌شود و همان حرف‌هایی را تکرار می‌کند که ۱۰ سال است مطرح می‌شود اما این حرف‌ها هیچ‌کدام مشکل کشور را حل نمی‌کند.

این کارشناس حوزه انرژی گفت: آقای پزشکیان و آقای قالیباف اعلام کرده‌اند که روزانه ۲۰ تا ۳۰ میلیون لیتر بنزین قاچاق می‌شود. وقتی آقای سقاب معاون رئیس جمهور می گوید «با کسری ۱۴ میلیون لیتری مواجه هستیم»، معنایش این است که اگر جلوی قاچاق گرفته شود، نه‌تنها کسری بنزین نخواهیم داشت، بلکه حدود ۱۵ میلیون لیتر بنزین مازاد خواهیم داشت.

وی تأکید کرد: سیستم‌های نظارتی باید وارد شوند و از مسئولان بپرسند چرا در طول این سال‌ها پالایشگاه جدید ساخته نشده است. در کشور ما باید همیشه پالایشگاهی در حال ساخت باشد. رهبر شهید نیز بارها بر ضرورت پرهیز از خام‌فروشی و تبدیل نفت به فرآورده تأکید کرده بود. تبدیل نفت به فرآورده علاوه بر ایجاد ارزش افزوده و درآمدزایی، امکان انتقال زمینی فرآورده‌ها را نیز فراهم می‌کند. با این شیوه‌ای که اکنون مطرح می‌شود، مشکل کشور به‌صورت بنیادی حل نخواهد شد.

این فعال سیاسی با انتقاد از اظهارات سقاب معاون رئیس‌جمهور اظهار کرد: سقاب چگونه برای کشوری با جمعیتی حدود ۹۰ میلیون نفر که نزدیک به یک قرن سابقه استخراج نفت دارد، چنین صحبت‌هایی را مطرح می‌کند؟ در نگاه خوش‌بینانه، این رویکرد آدم را به این نتیجه می‌رساند که شاید قرار است رویکردهای تراستی‌ها دنبال شود تا گروه‌هایی از این وضعیت کسب‌وکار ایجاد کنند، بنزین را با قیمت بالا به مردم بفروشند و در نهایت نیز اجازه ندهند کسی به‌طور جدی به دنبال ساخت پالایشگاه برود.